เผยแพร่เมื่อ: 2023-12-05

ในกฎหมายอาญานั้น การกระทำความผิดอาญาซึ่งผู้กระทำความผิดจะต้องรับโทษทางอาญาต่อเมื่อ “มีเจตนา” คือรู้สำนึกในการกระทำของตนและผลจากการกระทำความผิดที่มาจากการกระทำของตน 

การกระทำความผิดแบ่งเป็น 2 ประเภทคือ 

1.กระทำความผิดโดยเคลื่อนไหวร่างกาย และ 

2.กระทำความผิดโดยไม่เคลื่อนไหวร่างกาย 

ซึ่ง 2. แบ่งการกระทำเป็น 2 ประเภทคือ กระทำ โดยละเว้น และ งดเว้น

 2.1.การกระทำโดยละเว้น คือ การที่ผู้กระทำละเว้นเสียไม่ช่วยเหลือผู้ที่เดือดร้อนหรือเสียหายให้ปลอดภัยจากภัยอันตราย โดยไม่ช่วยตามความจำเป็น เช่น ก.เดินผ่านสระว่ายน้ำ เห็น ข.จมน้ำร้องให้คนช่วย แทนที่ ก.จะช่วยกลับเฉยและปล่อยให้ข.จมน้ำตาย แม้ ก.กับ ข.ไม่รู้จักกันหรือไม่มีความสัมพันธ์ก็ตาม แต่เมื่อ ก.เห็นข.ตกอยู่ในภยันตรายคือ จมน้ำก็ควรจะช่วย แต่ ก.ก็ไม่ช่วยโดยไม่มีเหตุจำเป็น ดังนั้น ก.จึงผิดฐานฆ่า ข.ตายโดยละเว้น

 2.2.กระทำโดยงดเว้นปรากฎในประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 59 วรรคท้ายที่วางหลักว่า การกระทำให้หมายความรวมถึง การให้เกิดผลอันหนึ่งอันใดขึ้นโดยงดเว้นการที่จักต้องกระทำเพื่อป้องกันผลนั้นด้วย หมายความว่า ผู้กระทำจะผิดฐานกระทำโดยงดเว้นได้จะต้องมีความสัมพันธ์กับผู้เสียหายก่อน 

โดยผู้กระทำมีหน้าที่ป้องกันไม่ให้เกิดผลความเสียหายหรือผลร้ายเกิดแก่ผู้ได้รับความเสียหาย โดยหน้าที่ที่ป้องกันผลนั้นหลักๆมี 4 กรณีดังนี้

 (1)หน้าที่ตามที่กฎหมายบัญญัติ เช่น หน้าที่พ่อแม่มีหน้าที่ต้องเลี้ยงดูบุตรผู้เยาว์ ยกตัวอย่าง นางก. มีลูกคือ ข.เป็นทารก ข.หิวนมร้องไห้เสียงดังแต่นางก.ก็ไม่ยอมป้อนนมปล่อยให้ ข.หิวจนอดตาย นางก.ก็ผิดฐานฆ่า ข.ตายโดยงดเว้นเพราะเป็นแม่ย่อมต้องเลี้ยงดูให้อาหารลูกจนลูกเติบโต เมื่อไม่ยอมเลี้ยงดูละเลยย่อมคาดการณ์ได้ว่า ข.ลูกของตนที่เป็นทารกจะต้องอดตาย 

(2)หน้าที่เกิดจากการยอมรับเฉพาะเจาะจง เช่น A ไปสมัครเป็นพนักงานดูแลสระว่ายน้ำ A ย่อมต้องมีหน้าที่เจาะจงคือ รักษาความปลอดภัยให้คนที่มาใช้บริการ เมื่อเห็นด.ช.B ไปเล่นน้ำและว่ายน้ำไม่เป็น แทนที่ A จะช่วยดูแลกลับปล่อย ด.ช.Bจมน้ำตาย A ผู้ดูแลสระผิดฐานฆ่า ด.ช.B ตายโดยงดเว้น

 (3)หน้าที่จากการกระทำครั้งก่อนๆเช่น หนึ่งตอนข้ามถนนเห็นสองตาบอดจะข้ามถนน หนึ่งสงสารจึงพาข้ามถนน แม้หนึ่งไม่มีหน้าที่หรือความสัมพันธ์ในการดูแลสองมาก่อนก็ตาม เมื่อหนึ่งอาสาจูงสองข้ามถนนต้องพาข้ามถึงปลายทางโดยปลอดภัย เมื่อต่อมาหนึ่งเปลี่ยนใจไม่จูงสองต่อจนถึงที่ เพราะมีธุระปล่อยสองไว้กลางถนน สองถูกรถชนตาย หนึ่งผิดฐานฆ่าสองโดยงดเว้นเพราะต้องพาสองถึงที่เพราะมีหน้าที่จากครั้งก่อนแล้ว 

(4)หน้าที่จากความสัมพันธ์พิเศษ เช่น เพื่อนนักปีนเขากลุ่มหนึ่ง ทุกคนต้องมีหน้าที่ดูแลกันและกันให้ปีนเขาปลอดภัย หากมีคนหนึ่งปีนเขาพลัดตกเขาตายโดยเพื่อนคนอื่นไม่ใยดี ก็เป็นฆ่าคนตายโดยงดเว้นได้ 

ความแตกต่างระหว่าง ละเว้นกับงดเว้นคือ 

1.ละเว้น ผู้กระทำไม่ต้องมีหน้าที่ใดๆในการช่วยแต่เป็นหน้าที่ตามศีลธรรม พลเมืองดี แต่งดเว้นเป็นหน้าที่ที่เกิดจากกฎหมายบัญญัติ และ

 2.ละเว้นไม่มีพยายามเป็นการกระทำที่ไม่ต้องการผล เพียงแค่ละเลยเสียไม่ช่วยก็ผิดฐานกระทำโดยละเว้นทันที แต่งดเว้นมีการพยายามกระทำได้ แม้งดเว้นและไม่สำเร็จก็ผิดเพียง พยายามกระทำความผิดโดยงดเว้น

 

ปรึกษาทนายตัวจริง

สอบถามได้ทุกเรื่องราวทางกฎหมาย

"โดนโกง โดนประจาน" ปรึกษาได้ในคลิกเดียว

ทนายพร้อมให้คำปรึกษาตลอด 24 ชม.
4.8/5
รีวิวจากผู้ใช้งานจริงมากกว่า 16000 รีวิว
cta
ปรึกษาทนาย 24 ชั่วโมง
“ ได้รับคำตอบทันที ! “
bind:isSubmitting />