การเผาขยะก่อให้เกิดควันพิษรบกวน: การร้องเรียน-ค่าปรับ-ค่าเสียหาย

การเผาขยะก่อให้เกิดควันพิษรบกวน_ การร้องเรียน-ค่าปรับ-ค่าเสียหาย.png

ปัญหาการเผาขยะในพื้นที่ชุมชน มักสร้างความเดือดร้อนรำคาญแก่เพื่อนบ้านและผู้ที่อยู่อาศัยบริเวณใกล้เคียง ทั้งจากกลิ่นเหม็นและควันพิษที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ โดยเฉพาะในช่วงฤดูแล้งที่มีการเผาเศษวัสดุ หรือใบไม้แห้งจำนวนมาก ซึ่งไม่เพียงก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม แต่มีความรับผิดทางกฎหมายด้วย

การเผาขยะ

การเผาขยะในที่โล่ง หมายถึง การเผาขยะในครัวเรือนที่กระทำโดยผู้พักอาศัยภายในอาณาเขตทรัพย์สินของตนเอง

โดยทั่วไปขยะที่ถูกเผา เช่น กระดาษ กระดาษแข็ง เศษอาหาร พลาสติก เศษกิ่งไม้ใบหญ้า และขยะอื่น ๆ ที่มีโอกาสเกิดขึ้นภายในครัวเรือน ไม่เว้นแม้แต่ขยะที่สามารถนำไปรีไซเคิลได้ การเผาอาจทำในภาชนะ เช่น ถังน้ำมันขนาดใหญ่ (ถัง barrel) เตาเผาแบบทำเอง เตาสำหรับเผาฟืน หรือแบบไม่มีภาชนะรองรับ เช่น การขุดหลุมสำหรับเผาขยะ ซึ่งในทุกแบบของการเผาขยะในที่โล่งดังกล่าว จะไม่มีการควบคุมมลพิษทางอากาศจากการเผาใด ๆ ทั้งสิ้น และมลพิษจะกระจายโดยตรงสู่ชั้นบรรยากาศแบบไม่ผ่านการบำบัดหรือการคัดกรอง

การเผาขยะเป็นความผิดตามกฎหมายใดบ้าง?

การเผาขยะก่อให้เกิดควันพิษรบกวน_ การร้องเรียน-ค่าปรับ-ค่าเสียหาย (2).png

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

หากการเผาขยะดังกล่าว ก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้อื่น ไม่ว่าจะเป็นชีวิต ร่างกาย อนามัย เสรีภาพ หรือทรัพย์สิน เช่น บ้าน สุขภาพ

ผู้ที่กระทำต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่ผู้เสียหาย ถือว่าเป็นการทำละเมิด ตามมาตรา 420 ซึ่งเป็นความรับผิดทางแพ่งสามารถเรียกร้องค่าเสียหาย หรือ ค่าสินไหมทดแทนได้ ไม่ว่าจะได้กระทำไปโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่อก็ตาม

ทั้งนี้ ผู้เสียหายต้องพิสูจน์ให้เห็นว่าความเสียหายที่เกิดขึ้น เช่น ค่ารักษาพยาบาล ความเสียหายต่อทรัพย์สินมาจากการเผาขยะของผู้ก่อเหตุโดยตรงด้วย จึงสามารถเรียกร้องค่าเสียหายหรือค่าสินไหมทดแทนได้

🔎หาคำพิพากษาฎีกาที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม ผ่านทางระบบ ค้นหาฎีกา ของ Legardy

ประมวลกฎหมายอาญา

มาตรา 220 กำหนดให้บุคคลผู้กระทำให้เกิดเพลิงไหม้แก่วัตถุใด ๆ แม้เป็นของตนเอง จนน่าจะเป็นอันตรายแก่บุคคลอื่นหรือทรัพย์ของผู้อื่น ต้องระวางโทษตามกฎหมาย กล่าวคือ ต้องได้รับโทษประหารชีวิต จำคุกตลอดชีวิต หรือจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงยี่สิบปี

และหากเป็นกรณีที่มีการกระทำให้เกิดเพลิงไหม้โดยประมาท เป็นเหตุให้ทรัพย์ของผู้อื่นเสียหาย หรือการกระทำโดยประมาทนั้นน่าจะเป็นอันตรายแก่ชีวิตของบุคคลอื่น บุคคลผู้กระทำให้เกิดเพลิงไหม้ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินเจ็ดปี หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับตามมาตรา 225

หากการเผาขยะในที่โล่งของบุคคลใดทำให้เกิดความเสียหายหรือน่าจะทำให้เกิดความเสียหายตามที่กฎหมายกำหนด บุคคลนั้นก็ต้องรับโทษตามบทบัญญัตินั้น ๆ
หากบุคคลใดการเผาในที่โล่งทั้งการเผาวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร การเผาขยะในพื้นที่ของตนจนน่าจะเป็นอันตรายแก่บุคคลอื่นหรือทรัพย์ของผู้อื่น ผู้กระทำก็ต้องรับโทษหนักขึ้น ตามมาตรา 218 หรือมาตรา 224 แล้วแต่กรณีซึ่งมีระวางโทษสูงสุดถึงประหารชีวิต
ถ้าการเผาในที่โล่งนั้นทำให้ทรัพย์ของผู้อื่นเสียหาย แม้จะกระทำโดยประมาท ก็ต้องรับโทษตามมาตรา 225 ด้วย
ยกเว้น หากทรัพย์สินที่เกิดเพลิงไหม้หรืออาจจะเกิดเพลิงไหม้นั้นมีราคาเล็กน้อย ผู้กระทำก็จะได้รับโทษเบาลง กล่าวคือ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ตามมาตรา 223

พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535

มาตรา 25 กำหนดว่า ห้ามไม่ให้ผู้ใดกระทำการใด ๆ อันเป็นเหตุให้เกิดกลิ่น ควัน ฝุ่นละออง เขม่า เถ้า หรือสิ่งอื่นใดที่อาจก่อให้เกิดความเดือดร้อนรำคาญแก่ผู้อื่น ซึ่งการเผาขยะในที่โล่ง โดยทำให้เกิดควันหรือกลิ่นรบกวนผู้อื่น ถือเป็นเหตุเดือดร้อนรำคาญ

ดังนั้น การเผาขยะ จึงถือเป็นเหตุรำคาญ ซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพต่อผู้ที่อาศัยอยู่ในบริเวณนั้น

การออกคำสั่งเจ้าพนักงานท้องถิ่นตามมาตรา 26 พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ.2535 เพื่อระงับเหตุรำคาญตลอดทั้งการดูแล ปรับปรุง บำรุงรักษา บรรดาถนน ทางบก ทางน้ำ รางระบายน้ำ คู คลอง และสถานที่ต่าง ๆ ในเขตของตนให้ปราศจากเหตุรำคาญ สามารถดำเนินการได้โดยการพิจารณาสถานการณ์ของการเกิดปัญหาเหตุรำคาญต่าง ๆ ได้

การเผาในพื้นที่เอกชน เมื่อผู้ฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามคำสั่งเจ้าพนักงานที่สั่งให้ระงับการเผา ต้องระวางโทษ จำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือปรับไม่เกิน 25,000 บาทาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
หากเป็นการเผาในพื้นที่สาธารณะ ผู้ฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามคำสั่งเจ้าพนักงานที่สั่งให้ระงับการเผา ต้องระวางโทษ จำคุกไม่เกิน 3เดือน หรือปรับไม่เกิน 25,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

📖 อ่านบทความที่เกี่ยวข้อง:

พระราชบัญญัติป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย พ.ศ.2550

กรณีมีการเผาขยายเป็นวงกว้างในพื้นที่อาจเป็นสาธารณภัย

ได้แก่ การเผาในที่โล่งที่มีความรุนแรงจนขนาดเป็นอัคคีภัย หรือกรณีที่มีปัญหาฝุ่นละอองอย่างรุนแรง ซึ่งก่อให้เกิดอันตรายแก่ชีวิต ร่างกายของประชาชน หรือความเสียหายแก่ทรัพย์สินของประชาชน หรือของรัฐ

บุคคลตามกฎหมายมีอำนาจประกาศให้พื้นที่ที่เกิดการเผาในที่โล่งหรือเกิดฝุ่นละอองอย่างรุนแรงดังกล่าวเป็นเขตสาธารณภัย และการห้ามไม่ให้บุคคลใดเข้าไปอยู่อาศัยหรือดำเนินกิจการใดในพื้นที่นั้นได้ ตามระยะเวลาที่กำหนดตามมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย พ.ศ.2550

ซึ่งหน่วยงานของรัฐหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐสามารถใช้อำนาจตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เพื่อดำเนินการกับผู้กระทำความผิด โดยกำหนดมาตรการตามกฎหมายและบังคับใช้กฎหมาย ให้เกิดผลทางปฏิบัติ เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ในการลดปัญหามลพิษทางอากาศ

การเผาในพื้นที่เอกชน ผู้ฝ่าฝืนต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 3 เดือน ปรับไม่เกิน 2,000 บาท
การเผาในพื้นที่สาธารณะ การเผาในพื้นที่ข้างทาง หรือถนน ผู้ฝ่าฝืนต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 1 เดือน ปรับไม่เกิน 2,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535

การเผาขยะหรือการปล่อยควันพิษเกิดจากกิจการขนาดใหญ่

เช่น โรงงาน หรือกิจการที่มีแหล่งกำเนิดมลพิษ จึงมีการกำหนดมาตรฐานควบคุมมลพิษจากแหล่งกำเนิด การกำหนดประเภทของแหล่งกำเนิดมลพิษที่จะต้องถูกควบคุมการปล่อยมลพิษออกสู่สิ่งแวดล้อม เพื่อควบคุม กำกับ ดูแลให้แหล่งกำเนิดมลพิษปฏิบัติให้เป็นไปตามที่กฎหมายกำหนด

ทั้งนี้การกำหนดโทษของการเผาขยะตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535 ไม่ได้กำหนดไว้ เพียงแต่เป็นการกำหนดมาตรฐานควบคุมมลพิษจากแหล่งกำเนิดสู่สิ่งแวดล้อมเท่านั้น เพื่อรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมให้ได้มาตรฐานคุณภาพสิ่งแวดล้อม

⭐️ ปรึกษาทนายเบื้องต้นฟรี ง่ายๆผ่านทาง Free Q&A โดยไม่จำเป็นต้องระบุตัวตน

ช่องทางการร้องเรียน เมื่อถูกควันพิษหรือกลิ่นจากการเผาขยะรบกวน

การเผาขยะก่อให้เกิดควันพิษรบกวน_ การร้องเรียน-ค่าปรับ-ค่าเสียหาย (3).png

เมื่อพบเห็นการเผาขยะในชุมชน หรือ ถูกควันพิษหรือกลิ่นจากการเผาขยะรบกวน ประชาชนที่ได้รับความเดือดร้อนสามารถร้องเรียนต่อเจ้าพนักงานท้องถิ่นในพื้นที่ได้โดยตรง เช่น

เทศบาล หรือองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.)
สำนักงานเขต (ในเขตกรุงเทพมหานคร)
สายด่วน กรมควบคุมมลพิษ โทร. 1650 เพื่อร้องเรียนการเผาขยะ

ทั้งนี้ เมื่อได้รับเรื่องร้องเรียนจากประชาชนที่ได้รับความเดือดร้อน เจ้าพนักงานจะต้องเข้าตรวจสอบข้อเท็จจริงทันทีที่ได้รับเรื่อง และมีอำนาจสั่งให้ผู้ก่อเหตุหยุดการเผา หรือให้ผู้ก่อเหตุดำเนินการแก้ไขโดยทันที หากผู้ก่อเหตุไม่ปฏิบัติตามคำสั่งอาจถูกดำเนินคดีตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุขฯ หรือกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง

💬 อ่านคำปรึกษากฎหมายและคำตอบจากทนาย (Q&A)

กระบวนการร้องเรียนและการบังคับใช้กฎหมาย

การรวบรวมพยานหลักฐาน ผู้ได้รับความเดือดร้อนควรบันทึกภาพถ่าย วิดีโอ วันเวลา และสถานที่เกิดเหตุ เพื่อใช้เป็นหลักฐานยืนยันต่อเจ้าพนักงานท้องถิ่น
การร้องเรียนต่อองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เช่น องค์กรปกครองส่วนตำบล เทศบาล หรือ สำนักงานเขต ที่เป็นหน่วยงานหลักในการรับผิดชอบพื้นที่ต่าง ๆ ตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ.2535 กำหนดให้มีอำนาจสั่งการให้ระงับหรือแก้ไขเหตุเดือดร้อนรำคาญ
การดำเนินการของเจ้าพนักงานท้องถิ่น เมื่อได้รับเรื่องร้องเรียน เจ้าพนักงานท้องถิ่นต้องตรวจสอบข้อเท็จจริง หากพบว่ามีการกระทำอันเป็นเหตุเดือดร้อนรำคาญให้มีคำสั่งเป็นหนังสือให้ผู้ก่อเหตุแก้ไขหรือยุติการกระทำ หากไม่ปฏิบัติตามอาจถูกดำเนินคดีปรับ
การร้องเรียนซ้ำต่อกรมควบคุมมลพิษหรือผู้ว่าราชการจังหวัด ในกรณีที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นนั้นไม่ดำเนินการหรือปล่อยปละละเลย ประชาชนที่ได้รับความเดือนร้อนนั้น สามารถยื่นเรื่องต่อหน่วยงานระดับจังหวัดหรือกรมควบคุมมลพิษได้

การเรียกร้องค่าเสียหายจากการเผาขยะหรือควันพิษ

หากการเผาขยะทำให้เกิดความเสียหายต่อทรัพย์สินหรือสุขภาพ ทำให้ผู้ได้รับผลกระทบสามารถเรียกร้องค่าเสียหายได้ สามารถยื่นฟ้องเรียกค่าเสียหายได้ต่อศาลแพ่งตามมาตรา 420 ในฐานละเมิด แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

แต่ทั้งนี้ จะต้องเป็นการฟ้องเรียกค่าเสียหายตามความเป็นจริง และต้องมีการพิสูจน์ค่าเสียหายที่เรียกร้องไปต่อศาล

เช่น บ้านเรือนหรือสุขภาพได้รับผลกระทบ ซึ่งเป็นเรียกร้องค่าเสียหายจากเหตุละเมิดที่เกิดจากการจงใจ หรือประมาทเลินเล่อทำต่อผู้อื่นโดยผิดกฎหมายให้เขาเสียหายแก่ชีวิต ร่างกาย อนามัย เสรีภาพ ทรัพย์สิน หรือสิทธิอย่างหนึ่งอย่างใดของผู้อื่น ทำให้ผู้กระทำการละเมิดจะต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนเพื่อการนั้น

ตัวอย่างเช่น

กลิ่นและเขม่าควันทำให้ผู้อยู่อาศัยเกิดอาการเจ็บป่วย หรือระบบทางเดินหายใจอักเสบ
ควันพิษจากการเผาในพื้นที่เกษตร ทำให้ผลผลิตของเพื่อนบ้านได้รับความเสียหาย

📢 หากคุณกำลังประสบปัญหาได้รับผลกระทบจากการเผาขยะและต้องการขอให้ยุดหรือฟ้องเรียกร้องค่าเสียหาย ติดต่อทนายผู้เชี่ยวชาญที่พร้อมให้คำปรึกษา กว่า 700 คนทั่วประเทศผ่านเว็บไซต์ได้เลย

แนวทางป้องกันและข้อแนะนำทางกฎหมาย

ควรจะต้องหลีกเลี่ยงการเผาขยะทุกกรณี โดยเฉพาะในพื้นที่ชุมชน
หากจำเป็นต้องกำจัดเศษวัสดุ ควรใช้วิธีฝังกลบ หรือจัดส่งให้หน่วยงานเก็บขนมูลฝอยดำเนินการ
หากพบเห็นการเผาขยะ ควรบันทึกภาพหรือวิดีโอเป็นหลักฐานก่อนแจ้งเจ้าหน้าที่
ผู้ได้รับความเดือดร้อน ควรรวบรวมหลักฐานความเสียหาย เช่น ภาพถ่าย ใบรับรองแพทย์ หรือใบประเมินทรัพย์สิน เพื่อใช้ประกอบการร้องเรียนหรือฟ้องคดี

บทสรุป

การเผาขยะในที่โล่ง แม้จะดูเป็นเรื่องเล็ก แต่ในทางกฎหมายถือเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมายหลายฉบับ ซึ่งมีโทษเป็นค่าปรับ ไปจนถึงจำคุกในบางกรณี

การใช้สิทธิตามช่องทางร้องเรียนอย่างถูกต้อง จะช่วยให้เจ้าหน้าที่เข้ามาดำเนินการแก้ไขได้ทันท่วงที และยังเป็นการส่งเสริมการรักษาความสะอาดและสิ่งแวดล้อมของชุมชนร่วมกันอย่างยั่งยืน

⭐️ หากกำลังประสบปัญหาด้านกฎหมาย ปรึกษาทนายเบื้องต้นฟรี ง่ายๆผ่านทาง Free Q&A โดยไม่จำเป็นต้องระบุตัวตน