โดนปลอม Facebook, Line, Instagram เอาผิดอะไรได้บ้างและต้องจัดการอย่างไร 

ปัจจุบันสังคมออนไลน์แทบจะเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวันของทุกคนไปแล้ว ซึ่งการที่เราจะสามารถเข้าใช้สื่อสังคมออนไลน์บนแพลตฟอร์มต่างๆ ได้นั้นทุกคนคงทราบดีอยู่แล้วใช่ไหมครับว่าเราต้องมีการเปิดบัญชีผู้ใช้ของแพลตฟอร์มนั้นก่อน และเชื่อว่าหลายคนคงเคยโดนบุคคลที่ไม่หวังดีนำข้อมูลส่วนตัวไปปลอมบัญชีผู้ใช้เพื่อเข้าไปใช้สื่อสังคมออนไลน์บนแพลตฟอร์มด้วยเหตุผลต่างๆ ซึ่งส่วนใหญ่ก็มักจะเป็นเรื่องที่ไม่ดีกันใช่ไหมครับ 

หากปล่อยเอาไว้เราก็ไม่สามารถรู้ได้เลยว่าผู้ไม่หวังดีจะนำบัญชีปลอมนั้นไปกระทำความผิดอะไรบ้าง และเราจะต้องเสียหายขนาดไหน ต้องเสียเวลาไปแก้ตัวกับ ตำรวจและผู้เสียหายว่า เราไม่ใช่บัญชีผู้ใช้ตัวจริงอีกเท่าไหร่ ในบทความนี้เราจะมาไขข้อสงสัยให้กับผู้อ่านทุกคนว่า การถูกปลอมบัญชีผู้ใช้สื่อสังคมออนไลน์เช่น Facebook, Line, Instagram ฯ มีความผิดอย่างไร และเจ้าของข้อมูลที่ถูกนำไปปลอมสามารถดำเนินการอย่างไรได้บ้างกันครับ

1. การเปิดบัญชีผู้ใช้สื่อสังคมออนไลน์เช่น Facebook, Line, Instagram มีขั้นตอนอย่างไรและมีผลอย่างไรในทางกฎหมาย ? 

ก่อนที่เราจะเข้าใจว่าการถูกปลอมบัญชีผู้ใช้สื่อสังคมจะมีโทษอย่างไรนั้น เราต้องมาทำความเข้าใจก่อนว่าการเปิดบัญชีผู้ใช้สื่อสังคมออนไลน์นั้นมีนิยามทางกฎหมายเรื่องใดเข้ามาเกี่ยวข้างบ้าง มีผลทางกฎหมายอย่างไร ซึ่งเราสามารถแบ่งได้ดังนี้ครับ 

1.1 ในการเปิดบัญชีผู้ใช้นั้น เราต้องมีการกรอกข้อมูลต่างๆ เช่น รูป ชื่อ ที่อยู่ เบอร์โทณศัพท์ เมื่อได้บัญชีผู้ใช้มาแล้วข้อมูลต่างๆ ก็จะแสดงอยู่ในหน้าบัญชีผู้ใช้ของเราเมื่อมีการนำไปใช้ ซึ่งข้อมูลเหล่านี้เป็นข้อมูลซึ่งสามารถระบุตัวตนของเราได้ ข้อมูลดังกล่าวจึงเป็น ”ข้อมูลส่วนบุคคล” ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองขอมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 6

1.2 เมื่อได้บัญชีผู้ใช้มาแล้ว บัญชีผู้ใช้ก็จะแสดงข้อมูลต่างๆ ตามที่เราได้กรอกไว้ในขั้นตอนการสมัครหรือ เราอาจเปลี่ยนแปลงข้อมูลบางอย่างที่จะแสดงให้บุคคลอื่นเห็นในบัญชีผู้ใช้ของเราได้ 

ข้อมูลดังกล่าวจึงเป็นวัตถุที่ทำให้เกิดความหมาย บัญชีผู้ใช้สื่อสังคมออนไลน์จึงเป็น “เอกสาร” ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 1(7) ซึ่งเป็นไปตามตัวอย่างคำพิพากษาฎีกาที่ 4311/2557 

การที่จำเลยที่ 1 ถึงที่ 3 ร่วมกันพิมพ์หนังสือแต่งตั้งตัวแทนจำหน่ายอุปกรณ์กันระเบิด แบรนด์บาร์เทค พร้อมรายละเอียดลงในเครื่องคอมพิวเตอร์ ถือเป็นการใช้เครื่องคอมพิวเตอร์ซึ่งเป็นวัตถุอื่นใดทำให้เกิดความหมายซึ่งสามารถอ่านหรือเห็นความหมายได้ โดยบุคคลที่พิมพ์ตัวอักษรนั้นแล้วเก็บไว้ในเครื่องคอมพิวเตอร์ดังกล่าว เพื่อเป็นหลักฐานซึ่งจำเลยที่ 1 ถึงที่ 3 สามารถนำไปใช้ได้เมื่อต้องการจะใช้ จึงเป็นเอกสาร 

2. การปลอม Facebook,Line,Instagram ของผู้อื่นมีอย่างผิดตามกฎหมายข้อไหนบ้าง ?

2.1 ความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา 

2.1.1 ตามที่ได้กล่าวมาแล้วว่าข้อความที่ปรากฏอยู่บนหน้าบัญชีผู้ใช้นั้น เป็นวัตถุซึ่งทำให้เกิดความหมาย ประมวลกฎหมายอาญาจึงถือว่าบัญชีผู้ใช้เป็นเอกสารอย่างหนึ่ง การปลอมบัญชีผู้ใช้ของผู้อื่นโดยไม่มีสิทธิ เป็นทำให้ผู้อื่นเสียหายย่อมมีความผิดฐานปลอมเอกสารตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 264 

หากมีการนำบัญชีผู้ใช้นั้นไปใช้งานย่อมมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 268 ฐานใช้เอกสารปลอม ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ 

2.1.2 หากมีการนำบัญชีผู้ใช้ ไปใช้ในลักษณะที่เป็นการใส่ความผู้ถูกปลอมทำให้เกิดความเสียหาย เป็นความผิดฐานหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 328 ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี และปรับไม่เกินสองแสนบาท 

2.1.3 หากมีการนำบัญชีผู้ใช้ปลอมไปหลอกผู้อื่นเพื่อให้ได้มาซึ่งเงินหรือทรัพย์สินของผู้อื่น ผู้ถูกหลอกสามารถแจ้งความดำเนินคดีฐานฉ้อโกงโดยแสดงตนเป็นคนอื่นตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 342(2) ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปี หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ 

2.2 ความผิดตามพระราชบัญญัติคุ้มครองขอมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 

ตามที่ได้กล่าวมาแล้วว่า ข้อมูลที่แสดงอยู่หน้าบัญชีผู้ใช้นั้นส่วนใหญ่เป็นข้อมูลที่สามารถระบุถึงตัวเราได้ ข้อมูลดังกล่าวจึงเป็นข้อมูลส่วนบุคคล ดังนั้นการเก็บรวบรวมข้อมูลส่วนบุคคลโดยไม่ได้รับความยินยอม การเผยแพร่ข้อมูลส่วนบุคคลโดยไม่ได้รับความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลย่อมมีความผิดตาม พระราชบัญญัติคุ้มครองขอมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 27,79 ต้องระวางโทษ จำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินห้าแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ 

2.3 ความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ.2550 

การปลอมบัญชีผู้ใช้ Facebook,Line,Instagramฯ เป็นการนำเข้าข้อมูลอันเป็นเท็จเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์อย่างหนึ่งหากเป็นการกระทำที่อาจก่อนให้เกิดความเสียหายแก่เจ้าของข้อมูล ผู้กระทำมีความผิดตาม พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ.2550 มาตรา 14(1) ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปี หรือ ปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ 

2.4 ความผิดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

ในกรณีที่ผู้ปลอมนำบัญชีผู้ใช้ปลอมไปใช้ในลักษณะที่ทำให้เกิดความเสียหายแก่ผู้ถูกปลอม ถือเป็นการละเมิดอย่างหนึ่ง ผู้ถูกปลอมสามารถเรียกค่าเสียหายเป็นตัวเงินจากการกระทำนั้นในทางแพ่ง ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 420 และมาตรา 423 ได้อีกทางหนึ่งครับ 

3.เมื่อถูกปลอมบัญชีผู้ใช้ Facebook, Line, Instagram ฯ ต้องทำอย่างไร? 

เมื่อถูกปลอมบัญชีผู้ใช้แล้ว สิ่งแรกที่ผู้ถูกปลอมควรทำคือการเก็บรวบรวมพยานหลักฐาน เกี่ยวกับผู้กระทำความผิด และสำรวจความเสียหายที่เกิดขึ้น เพื่อดำเนินการตามขั้นตอนของกฎหมายต่อไปดังนี้ครับ 

3.1 ลงบันทึกประจำวันไว้เป็นหลักฐาน 

เมื่อถูกปลอมบัญชีผู้ใช้แล้ว อย่างน้อยที่สุดผู้ถูกปลอมควรดำเนินการคือ การไปลงบันทึกประจำวันไว้เป็นหลักฐานว่าตนเองไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับบัญชีดังกล่าวเพื่อเป็นการป้องกันตัวเองหากมีการนำบัญชีดังกล่าวไปกระทำความผิดในอนาคต หรือเพื่อประโยชน์ในการดำเนินคดีต่อไปครับ 

3.2 ขอให้ลบข้อมูลส่วนบุคคล 

เมื่อการปลอมบัญชีผู้ใช้มีข้อมูลส่วนบุคคลอยู่ด้วย เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลสามารถแจ้งให้ผู้ปลอมซึ่งถือเป็นผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองขอมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 ลบหรือทำลายข้อมูลส่วนบุคคลที่เก็บรวบรวมมาโดยไม่ชอบหรือเป็นข้อมูลส่วนบุคคลที่เจ้าของข้อมูลถอนความยินยอมในการให้ข้อมูลแล้วได้ตาม พระราชบัญญัติคุ้มครองขอมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 33 ได้ หรือร้องเรียนผ่านช่องทางของคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลคล กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมครับ 

3.3 ดำเนินคดีอาญา 

เมื่อการปลอมบัญชีผู้ใช้ของผู้อื่นมีโทษทางอาญาตามกฎหมายหลายฉบับ ผู้ถูกปลอมจึงถือเป็นผู้เสียหายสามารถแจ้งความดำเนินคดีอาญาที่เกิดขึ้นตามพฤติการณ์ของการกระทำความผิดนั้นๆ ผ่านชองทางของตำรวจ หรือฟ้องร้องคดีด้วยตัวเองได้หากมีพยานหลักฐานเพียงพอ 

3.4 เรียกค่าเสียหาย 

ตามที่กล่าวมาแล้วว่าหากการปลอมบัญชีผู้ใช้ทำให้เกิดความเสียหาย ผู้ถูกปลอมสามารถเรียกค่าเสียหายเป็นตัวเงินซึ่งเกิดจากการกระทำความผิดดังกล่าวได้ โดยจะเรียกเข้าไปพร้อมกับการดำเนินคดีอาญาก็ได้ หากถูกปลอม Facebook,Line,Instagramฯ หรือบัญชีผู้ใช้ในแพลตฟอร์มอื่นๆ แล้วผู้ถูกปลอมไม่ควรปล่อยไว้โดยไม่ทำอะไรเลย เพราะเราไม่สามารถทราบได้เลยว่าผู้ปลอมมีเป้าประสงค์ที่แท้จริงอย่างไร จะถูกนำไปกระทำความผิดอื่นๆ หรือไม่ อย่าน้อยผู้ถูกปลอมก็ควรไปลงบันทึกประจำวันไว้เป็นหลักฐานก่อนว่ามีการกระทำดังกล่าวเกิดขึ้นและผู้ถูกปลอมไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องใดๆ กับบัญชีผู้ใช้ดังกล่าว เพื่อเป็นการป้องกันตัวในขั้นต้น หรือดำเนินตามที่ได้แนะนำมาแล้วเพื่อเป็นการปกป้องสิทธิของตัวเองต่อไปครับ

👉 สามารถปรึกษาทนายความเบื้องต้นได้ฟรีที่ Legardy เพื่อรับคำแนะนำเบื้องต้นก่อนตัดสินใจ