โจทก์ฟ้องว่า โจทก์จำเลยอยู่กินเป็นสามีภรรยากันโดยมิได้จดทะเบียนสมรสจนเกิดบุตร 4 คน โดยอาศัยอยู่กับหลวงสมานไมตรีรักษ์บิดาโจทก์ ต่อมาหลวงสมานไมตรีรักษ์ถึงแก่กรรมเมื่อ พ.ศ.2505โจทก์เป็นทายาทผู้หนึ่ง จำเลยหวังผลที่จะมีส่วนได้ในมรดก จึงพาโจทก์ไปจดทะเบียนสมรส หลังจากนั้นจำเลยก็ไม่ประกอบการงานหาเลี้ยงครอบครัว คงเร่งรัดให้โจทก์ทวงถามเพื่อรับเงินจากกองมรดกไปให้จำเลยใช้ จำเลยได้ทำการเป็นปฏิปักษ์ต่อการเป็นสามีภรรยากันอย่างร้ายแรง จนโจทก์ไม่อาจอยู่กินกับจำเลยอีกต่อไป คือ เมื่อประมาณ 4 ปีมานี้ จำเลยได้ภรรยาใหม่ชื่อนางสมคิดจนเกิดบุตร 1 คน แล้วจำเลยไม่ให้การอุปการะเลี้ยงดูโจทก์และบุตรตามสมควร คอยเร่งรัดให้โจทก์รับเงินมรดกมาให้จำเลยปรนเปรอภรรยาใหม่อยู่เรื่อย ๆ บางครั้งโจทก์เอาเงินมาให้ไม่ได้จำเลยก็ทุบตี เตะ ถีบโจทก์เป็นประจำ เมื่อ พ.ศ.2505 เมื่อจำเลยได้นางสมคิดเป็นภรรยา จำเลยหาเหตุวิวาททำร้ายโจทก์ถึงบาดเจ็บ เมื่อเดือนตุลาคม 2508 จำเลยทำร้ายโจทก์ถึงบาดเจ็บสาหัส เมื่อเดือนมกราคม 2509 จำเลยเคี่ยวเข็ญจะเอาเงิน โจทก์หาให้ไม่ได้ จำเลยด่าโจทก์อย่างหยาบคาย และกล่าวถ้อยคำหมิ่นประมาทด่าถึงโคตรวงศ์บิดามารดาโจทก์อย่างร้ายแรง ขอให้พิพากษาให้โจทก์จำเลยหย่าขาดจากกัน ให้จำเลยไปจดทะเบียนการหย่า ณ ที่ว่าการอำเภอ หากไม่ปฏิบัติ ให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลย

จำเลยให้การปฎิเสธข้อกล่าวหาของโจทก์ ต่อสู้ด้วยว่าจำเลยไม่เคยด่าโจทก์หรือบิดามารดาโคตรวงศ์โจทก์ เหตุหย่าขาดอายุแล้ว

ศาลชั้นต้นพิพากษาให้โจทก์จำเลยหย่าขาดจากการเป็นสามีภรรยากันให้จำเลยไปจดทะเบียนการหย่ากับโจทก์ ณ ที่ว่าการอำเภอ หากไม่ปฏิบัติให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของจำเลย

จำเลยอุทธรณ์

ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน

จำเลยฎีกาว่า ไม่น่าเชื่อว่าจำเลยได้กล่าวคำหมิ่นประมาทโจทก์และบุพการีของโจทก์ด้วยถ้อยคำว่า "โคตรหลวงสมานเลวทั้งหมดคบไม่ได้" และแม้จำเลยจะกล่าวเช่นนั้นจริง ก็ไม่เป็นการหมิ่นประมาทบุพการีอย่างร้ายแรงตามกฎหมาย เหตุหย่าทั้งหมดมีเหตุหมิ่นประมาทนี้เหตุเดียวที่ไม่ขาดอายุความเมื่อเหตุนี้ไม่มีเสียแล้ว ก็ไม่มีทางเอาเหตุอื่นมาประกอบเป็นเหตุหย่าได้

ศาลฎีกาฟังว่า จำเลยด่าหมิ่นประมาทบิดาของโจทก์ด้วยถ้อยคำว่า "โคตรของหลวงสมานนี้เลวทั้งโคตร คบไม่ได้" และเห็นว่าถ้อยคำดังกล่าวนี้นับได้ว่าเป็นการหมิ่นประมาทบุพการีของอีกฝ่ายหนึ่งซึ่งเป็นการร้ายแรงตามกฎหมายแล้ว จึงเป็นเหตุหย่าตามกฎหมาย

พิพากษายืน

หมายเลขคดีดำศาลฎีกา

แหล่งที่มา กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา