โจทก์ทั้งสามสำนวนฟ้องว่าโจทก์มีกรรมสิทธิ์ที่ดินคนละแปลงโดยได้รับมรดกมาจากนายกุ่ยบิดา โจทก์ทั้ง 3 และนายสุรินทร์และจำเลยเป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน ได้ทำ การแบ่งปันมรดกกันเสร็จเด็ดขาดไปแล้วที่อำเภอ โจทก์ก็ได้เข้า ปกครองที่ดินส่วนของโจทก์โดยจำเลยไม่ได้เข้าเกี่ยวข้อง ต่อมาจำเลยกลับไปยื่นคำร้องต่ออำเภอขอรับมรดกที่ดินของโจทก์ ๆ คัดค้านอำเภอสั่งให้โจทก์มาฟ้อง

จำเลยให้การว่า จำเลยได้รับทรัพย์มรดกที่พิพาทจากบิดาสัญญายอมแบ่งปันทรัพย์กันที่อำเภอนั้น จำเลยทำไปเพราะถูกกลฉ้อฉลขอต่อสู้ว่าจำเลยไปขอให้เพิกถอนแล้ว ทั้งโจทก์เป็นผู้ถูกตัดมรดกไม่มีอำนาจฟ้องและคำเปรียบเทียบของกรมการอำเภอเป็นเรื่องระหว่างนายสุรินทร์กับจำเลย ๆ ไม่ผูกพันกับโจทก์ ๆ ไม่มีส่วนได้เสีย จะอาศัยมูลคดีนั้นมาใช้ยันจำเลยไม่ได้

ชั้นพิจารณาโจทก์จำเลยตกลงกันขอให้ศาลวินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายข้อเดียวว่าสัญญายอมระหว่างนายสุรินทร์และนายเส่ง(จำเลยในคดีนี้) ซึ่งทำที่อำเภอนั้นโจทก์ซึ่งเป็นบุคคลภายนอกไม่ใช่คู่สัญญาจะถือเอาประโยชน์จากสัญญาฉบับนั้นได้หรือไม่ ข้อเท็จจริงอื่นตกลงกันให้ยุติ

ศาลจังหวัดกาฬสินธ์พิพากษาว่าทรัพย์รายพิพาทเป็นของโจทก์ทั้ง 3 ห้ามจำเลยเกี่ยวข้อง

จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน

จำเลยฎีกา

ศาลฎีกาเห็นว่า แม้ชั้นต้นจำเลยตั้งประเด็นต่อสู้ไว้หลายประการก็ตาม แต่ต่อมาคู่ความตกลงกันให้ศาลวินิจฉัยข้อกฎหมายข้อเดียว ศาลจึงไม่จำต้องวินิจฉัยข้ออื่นอีก จำเลยจะฎีกาโต้แย้งไม่ได้

ส่วนข้อกฎหมายนั้นเห็นว่าแม้โจทก์จะไม่ใช่คู่สัญญา แต่เป็นบุคคลภายนอกก็ดี โจทก์ก็มีสิทธิจะเรียกให้จำเลยชำระหนี้ให้โจทก์ได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 374 ไม่ใช่เป็นเรื่องสัญญาจะให้ตามที่จำเลยฎีกาเถียงมา อนึ่งการที่โจทก์ไปคัดค้านในการที่จำเลยขอจดทะเบียนสิทธินั้นเป็นการแสดงเจตนาว่าโจทก์ได้ถือเอาประโยชน์จากสัญญายอมที่จำเลยทำไว้กับนายสุรินทร์แล้วจึงพิพากษายืน

หมายเลขคดีดำศาลฎีกา

แหล่งที่มา กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา