โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เช่าที่ดินโฉนดเลขที่ 8966 ตำบลคลองจินดา อำเภอสามพรานจังหวัดนครปฐม เป็นเนื้อที่ 1 ไร่ จากนางศรีสุข ตันพิทักษ์ เพื่อปลูกพืชไร่คือองุ่นจึงได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 ต่อมานางศรีสุข โอนขายที่ดินแปลงดังกล่าวให้จำเลยในราคาไร่ละ 8,100 ซึ่งรวมที่ดินส่วนที่โจทก์เช่าจำนวน 5 ไร่ด้วย โดยนางศรีสุขไม่เคยแจ้งความจำนงจะขายและระบุราคาที่จะขายรวมทั้งวิธีการชำระเงินให้โจทก์ทราบ โจทก์มีสิทธิตามพระราชบัญญัติดังกล่าวที่จะซื้อที่ดินที่โจทก์เช่าจำนวน 5 ไร่จากจำเลย แต่จำเลยไม่ยอมชาย ขอให้บังคับจำเลยโอนขายที่ดินจำนวน 5 ไร่ ดังกล่าวแก่โจทก์

จำเลยให้การว่า โจทก์ไม่เคยเช่าที่พิพาท แต่โจทก์บุกรุกเข้าไปทำประโยชน์ โจทก์ปลูกชมพู่ องุ่น ซึ่งเป็นไม้ยืนต้นมีลักษณะเป็นการทำสวน จึงไม่ได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 ขอให้ยกฟ้อง

ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า จำเลยเช่าที่ดินพิพาทจากนางศรีสุข ทำการปลูกองุ่นซึ่งเป็นพืชไร่ จึงได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญํติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524พิพากษาให้จำเลยโอนขายที่พิพาทให้โจทก์

จำเลยอุทธรณ์

ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า โจทก์ไม่ได้เช่าที่ดินพิพาท พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์

โจทก์ฎีกา

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า พระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 มาตรา 21 ได้ให้คำนิยามของคำว่าพืชไร่ว่า เป็นพืชที่ต้องการน้ำน้อยและอายุสั้นหรือพืชซึ่งต้องการน้ำน้อยและสามารถเก็บเกี่ยวครั้งแรกได้ภายใน 12 เดือน เมื่อองุ้นเป็นพืชที่ต้องการน้ำมาก ทั้งไม่ใช่พืชที่มีอายุสั้น แม้จะสามารถเก็บเกี่ยวครั้งแรกได้ภายใน 12เดือน ก็ไม่เป็นพืชไร่ อันจะถือได้ว่าที่ดินพิพาทเป็นที่มาตามความหมายของพระราชบัญญัติการเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 โจทก์จึงไม่ได้รับความคุ้มครองจากพระราชบัญญัติดังกล่าว ที่ศาลอุทธรณ์ยกฟ้องโจทก์ ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยในผล

พิพากษายืน

หมายเลขคดีดำศาลฎีกา

แหล่งที่มา กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา