โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้จัดการมรดกของนายฉ่ำ คงอ่อน ตามคำสั่งศาลจำเลยที่ 1 อ้างว่าเป็นผู้จัดการมรดกของนายฉ่ำ โดยพินัยกรรมซึ่งต่อมาศาลอุทธรณ์พิพากษา คดีถึงที่สุดว่าพินัยกรรมดังกล่าวเป็นพินัยกรรมปลอม จำเลยที่ 1 ที่ 2 และที่ 3ได้ทำหนังสือยอมรับภาระหนี้สินของนายฉ่ำ กับจำเลยที่ 4 เจ้าหนี้และต่อมาได้ทำสัญญาประนีประนอมยอมความยอมรับสภาพหนี้ดังกล่าวกับจำเลยที่ 4 โดยจำเลยที่ 1ที่ 2 และที่ 3 ไม่มีอำนาจทำการ สัญญาทั้งสองฉบับดังกล่าวจึงไม่มีผลผูกพันกองมรดกของนายฉ่ำ ต่อมาจำเลยที่ 4 ได้ฟ้องจำเลยที่ 1 ที่ 2 และที่ 3 ขอให้บังคับตามสัญญาประนีประนอมยอมความ จำเลยที่ 1 ที่ 2 และที่ 3 แกล้งทำยอมชำระหนี้ให้จำเลยที่ 4 ศาลพิพากษาตามยอม ทำให้กองมรดกของนายฉ่ำเสียหาย ขอให้เพิกถอนหนังสือยอมรับภาระหนี้สิน และสัญญาประนีประนอมยอมความระหว่างจำเลยที่ 1 ที่ 2 และที่ 3 กับจำเลยที่ 4 และให้จำเลยที่ 4 ส่งมอบโฉนดที่ดินที่ยึดไว้เป็นประกันหนี้โดยไม่มีอำนาจ

จำเลยทั้งสี่ให้การว่า แม้ศาลจะพิพากษาว่าพินัยกรรมปลอม แต่ก็มิได้วินิจฉัยว่าใครเป็นผู้ปลอม จำเลยที่ 2 เป็นบุตรนายฉ่ำ จำเลยที่ 3 เป็นบุตรบุญธรรม ส่วนโจทก์เป็นหลานนายฉ่ำไม่มีสิทธิได้รับมรดกจึงไม่มีส่วนได้เสียในกองมรดก จำเลยทั้งสามได้ทำสัญญารับสภาพหนี้สินและสัญญาประนีประนอมยอมความกับจำเลยที่ 4เพื่อประโยชน์ของกองมรดกโดยสุจริตเนื่องจากหนี้ดังกล่าวเป็นหนี้ที่จำเลยที่1ไปกู้เงินจำเลยที่ 4 มาเพื่อชำระหนี้ให้เจ้าหนี้ของนายฉ่ำเจ้ามรดก กับกู้มาใช้จ่ายในการดำเนินคดีเกี่ยวกับการจัดการมรดก หนี้ดังกล่าวศาลพิพากษาตามยอมไปแล้วโจทก์จะฟ้อง ขอให้เพิกถอนไม่ได้ ขอให้ยกฟ้อง

วันชี้สองสถาน ศาลชั้นต้นเห็นว่าคดีพอวินิจฉัยได้แล้ว จึงสั่งให้งดชี้สองสถานและงดสืบพยานโจทก์และจำเลย แล้วพิพากษายกฟ้อง

โจทก์อุทธรณ์

ศาลอุทธรณ์ พิพากษายืน

โจทก์ฎีกา

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า หนี้ตามที่โจทก์กล่าวในฟ้องและขอให้ศาลเพิกถอนนั้นศาลได้มีคำพิพากษาตามยอม คดีถึงที่สุดไปแล้ว หนี้ที่โจทก์ขอให้เพิกถอนจึงระงับสิ้นไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 852 ทำให้แต่ละฝ่ายได้สิทธิที่แสดงไว้ในสัญญาประนีประนอมยอมความไม่มีหนี้เดิมเหลืออยู่ที่โจทก์จะขอให้เพิกถอนได้โจทก์ย่อมไม่มีอำนาจฟ้อง ขอให้เพิกถอนหนี้ที่ระงับไปแล้วได้อีก เมื่อโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องก็ไม่จำต้องดำเนินการชี้สองสถานและสืบพยานโจทก์จำเลยต่อไป ศาลล่างทั้งสองมีคำสั่งงดสืบพยานโจทก์จำเลยและพิพากษายกฟ้องโจทก์นั้นชอบแล้ว

พิพากษายืน

หมายเลขคดีดำศาลฎีกา

แหล่งที่มา กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา