โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยที่ 1 ผู้กู้และจำเลยที่ 2 ผู้ค้ำประกันร่วมกันชำระต้นเงินกู้ 50,000 บาทพร้อมดอกเบี้ย จำเลยทั้งสองขาดนัดยื่นคำให้การและขาดนัดพิจารณาศาลชั้นต้นสืบพยานโจทก์ไปฝ่ายเดียว แล้วพิพากษาเมื่อวันที่ 20 ธันวาคม 2520 ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้เงินต้นและดอกเบี้ยตามฟ้อง ศาลชั้นต้นส่งคำบังคับให้จำเลยทั้สอง ณ ภูมิลำเนาตามฟ้องโดยนางไสวเป็นผู้รับแทนเมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2521

ต่อมาวันที่ 14 กันยายน 2521 จำเลยทั้สองยื่นคำร้องขอให้พิจารณาคดีใหม่อ้างว่าจำเลยทั้สองย้ายภูมิลำเนาไปอยู่ที่อื่นตั้งแต่ต้น พ.ศ. 2520 ไม่เคยได้รับสำเนาคำฟ้องหมายนัดและคำบังคับ และไม่มีใครแจ้งให้ทราบ จำเลยทั้งสองเพิ่งทราบว่าถูกฟ้องและศาลออกคำบังคับแล้วเมื่อวันที่ 30 สิงหาคม2521 โดยทนายโจทก์มีหนังสือถึงจำเลยที่ 1 ส่งไปทางที่ทำงานของจำเลยที่ 1ทั้งคัดค้านคำชี้ขาดของศาลชั้นต้นด้วย

ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า จำเลยทั้สองรับคำบังคับเมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์2521 โดยมีผู้รับแทน ยื่นคำร้องเกินกำหนด 15 วัน ทั้งเหตุที่อ้างฟังไม่ได้ว่าเป็นพฤติการณ์ นอกเหนือที่ทำให้ไม่สามารถยื่นคำขอได้ภายในกำหนดให้ยกคำร้อง

จำเลยทั้งสองอุทธรณ์

ศาลอุทธรณ์พิพากษายกคำสั่งศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นไต่สวนคำร้องและมีคำสั่งใหม่

โจทก์ฎีกา

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 208 คำขอให้พิจารณาใหม่นั้นให้ยื่นต่อศาลภายใน 15 วันนับแต่วันที่ได้ส่งคำบังคับตามคำพิพากษาหรือคำสั่งให้แก่จำเลย แต่ถ้าคู่ความที่ขาดนัดไม่สามารถยื่นคำขอภายในระยะเวลาดังกล่าวโดยพฤติการณ์นอกเหนือไม่อาจบังคับได้ คู่ความฝ่ายนั้นอาจยื่นคำขอให้พิจารณาใหม่ได้ภายในกำหนด 15 วัน นับแต่วันที่พฤติการณ์นั้นได้สิ้นสุดลง ดังนั้น แม้จำเลยทั้สองจะยื่นคำขอให้พิจารณาใหม่เมื่อเลยกำหนด 15 วันนับแต่วันที่ได้ส่งคำบังคับตามคำพิพากษาให้แก่จำเลยทั้งสองแล้ว แต่จำเลยอ้างในคำขอให้พิจารณาใหม่ว่าจำเลยทั้งสองย้ายจากภูมิลำเนาตามฟ้องไปอยู่ที่อื่นตั้งแต่ต้น พ.ศ. 2520 ก่อนโจทก์ฟ้องคดีนี้ จำเลยทั้สองไม่เคยได้รับสำเนาฟ้อง หมายนัดและคำบังคับและไม่มีใครแจ้งให้ทราบ จำเลยทั้งสองเพิ่งทราบว่าถูกฟ้องและศาลออกคำบังคับเมื่อวันที่ 30 สิงหาคม 2521 โดยทนายโจทก์มีหนังสือตามสำเนาท้ายคำฟ้องส่งไปถึงจำเลยที่ 1 ทางที่ทำงานของจำเลยที่ 1 หากข้ออ้างดังกล่าวของจำเลยทั้งสองเป็นความจริง ย่อมถือได้ว่าจำเลยทั้งสองไม่อาจยื่นคำขอให้พิจารณาใหม่ภายใน 15 วัน นับแต่วันส่งคำบังคับให้แก่จำเลยทั้งสองโดยพฤติการณ์นอกเหนือไม่อาจบังคับได้ และพฤติการณ์นอกเหนือไม่อาจบังคับได้นี้เพิ่งสิ้นสุดลงเมื่อจำเลยทั้สองทราบจากหนังสือของทนายโจทก์เมื่อวันที่ 30 สิงหาคม 2521 ว่าจำเลยทั้สองถูกฟ้องและศาลส่งคำบังคับแล้ว จำเลยทั้งสองจึงยื่นคำขอให้พิจารณาใหม่ในวันที่ 14กันยายน 2521 อันอยู่ในระยะเวลา 15 วันนับแต่วันที่พฤติการณ์นอกเหนือไม่อาจบังคับได้สิ้นสุดลงได้

พิพากษายืน

หมายเลขคดีดำศาลฎีกา

แหล่งที่มา กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา