โจทก์ฟ้องว่านายจุนซึ่งเป็นสามีจำเลยทั้งสองยืมเงินโจทก์ไป2 ครั้ง ครั้งแรก 110,000 บาท ครั้งที่สอง 90,000 บาท รวมเป็นเงิน 200,000 บาท สัญญาไม่ได้กำหนดดอกเบี้ยไว้ ขอคิดร้อยละเจ็ดครึ่งเป็นเวลา 5 ปี นายจุนถึงแก่กรรมไปแล้ว โจทก์ทวงถามจำเลยทั้งสองในฐานะภรรยา และทายาทนายจุนจำเลยทั้งสองไม่ชำระ ขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระต้นเงินและดอกเบี้ยจากกองมรดกของนายจุน

จำเลยที่ 1 ขาดนัดยื่นคำให้การ

จำเลยที่ 2 ให้การในสารสำคัญว่า นายจุนจะได้ยืมเงินจากโจทก์หรือไม่ จำเลยที่ 2 ไม่ทราบ ไม่รับรอง ลายมือชื่อในสัญญากู้ไม่ใช่ของนายจุน นายจุนไม่ได้รับเงินไปตามสัญญากู้ สัญญากู้จึงไม่สมบูรณ์โจทก์ไม่เคยทวงถามให้จำเลยที่ 2 ชำระหนี้

ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า นายจุนได้ทำสัญญากู้เงินโจทก์ 2 ครั้งรับเงินกู้ 200,000 บาท ยังไม่ได้ชำระเงินต้นคืน แต่ชำระดอกเบี้ยให้โจทก์ตลอดมาจนกระทั่งนายจุนถึงแก่กรรม โจทก์ทวงถามให้จำเลยที่ 1 ชำระหนี้แล้วจำเลยทั้งสองไม่ชำระ แต่โจทก์นำสืบไม่ได้ว่าทวงถามเมื่อใดอันจะถือว่าผิดนัด จึงคิดดอกเบี้ยไม่ได้ พิพากษาให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินต้นและค่าฤชาธรรมเนียมโดยเอามาจากกองมรดกของนายจุน คำขออื่นให้ยก

จำเลยที่ 2 อุทธรณ์ว่านายจุนไม่ได้รับเงิน 110,000 บาทตามสัญญากู้รายแรก ก่อนฟ้องโจทก์ไม่ได้ทวงถามจำเลยที่ 2 โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยที่ 2

ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า นายจุนทำสัญญากู้เงินรายแรก และรับเงินกู้ไปจริง เมื่อนายจุนถึงแก่กรรมหนี้ย่อมถึงกำหนดทันทีโดยไม่ต้องทวงถาม พิพากษายืน

จำเลยที่ 2 ฎีกา

ปัญหาประการแรกที่ว่านายจุนไม่ได้ทำสัญญากู้รายแรกนั้นศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่านายจุนทำหนังสือสัญญากู้ 2 ราย และรับเงินกู้ไป 200,000 บาท ตามสัญญากู้ จำเลยที่ 2 อุทธรณ์ว่านายจุนไม่ได้รับเงินกู้รายแรก ไม่ได้อุทธรณ์ว่านายจุนไม่ได้ทำสัญญากู้รายแรก ดังนั้นประเด็นว่านายจุนได้ทำสัญญากู้รายแรกหรือไม่จึงฟังเป็นยุติเพียงศาลชั้นต้นว่า นายจุนได้ทำสัญญากู้รายแรกจริง จำเลยที่ 2 จึงฎีกาปัญหาข้อนี้ไม่ได้ แม้ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยให้ก็เป็นการที่ไม่ได้ยกขึ้นมาว่ากล่าวโดยชอบไม่ทำให้จำเลยที่ 2 มีสิทธิที่จะฎีกาปัญหาข้อนี้ได้ ศาลฎีกาจึงไม่วินิจฉัยให้

ปัญหาต่อไปที่ว่า นายจุนไม่ได้รับเงินกู้รายแรก ศาลฎีกาเห็นว่าที่จำเลยที่ 2 ให้การต่อสู้คดีว่า นายจุนไม่ได้รับเงินไปตามสัญญากู้นั้น เป็นการประกอบคำให้การที่ว่า ลายมือชื่อในสัญญากู้ไม่ใช่ของนายจุน คำให้การของจำเลยที่ 2 ดังกล่าวจึงมีความหมายว่า เนื่องด้วยสัญญากู้ปลอม นายจุนจึงไม่ได้รับเงินที่ระบุไว้ในสัญญากู้ จำเลยที่ 2 ไม่ได้ให้การว่านายจุนได้ทำสัญญากู้จริง แต่นายจุนก็ไม่ได้รับเงินไปตามสัญญากู้ดังนั้น เมื่อฟังว่านายจุนทำสัญญากู้ให้โจทก์ไว้จริงไม่ใช่เป็นสัญญากู้ปลอมแล้ว ข้อต่อสู้ว่านายจุนไม่ได้รับเงินไปตามสัญญากู้เป็นอันตกไป ต้องฟังว่านายจุนได้รับเงินไปตามสัญญากู้

ปัญหาประการสุดท้ายที่ว่า โจทก์ต้องทวงถามให้ชำระหนี้ก่อนมิฉะนั้นจำเลยยังไม่ตกเป็นผู้ผิดนัด และสิทธิของโจทก์ยังไม่ถูกโต้แย้ง โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องนั้น ข้อเท็จจริงปรากฏว่า ตามสัญญากู้ซึ่งนายจุนกู้เงินโจทก์ไปไม่ได้กำหนดเวลาชำระหนี้แต่มีข้อความว่า หากโจทก์ต้องการเงินคืนเมื่อใด นายจุนจะคืนให้ทันที แต่โจทก์ต้องบอกกล่าวล่วงหน้าให้ทราบไม่น้อยกว่า 1 เดือน ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ป.พ.พ. มาตรา 1754 วรรค 3 บัญญัติให้เจ้าหนี้ต้องฟ้องบังคับสิทธิเรียกร้องเสียภายในกำหนด 1 ปี ย่อมเป็นการให้สิทธิเจ้าหนี้ฟ้องคดีให้ชำระหนี้ได้ตั้งแต่วันที่ลูกหนี้ถึงแก่กรรม โดยเจ้าหนี้ไม่จำเป็นต้องทวงถามให้ชำระหนี้ก่อนฎีกาข้อนี้ก็ฟังไม่ขึ้น

พิพากษายืน ให้จำเลยที่ 2 ใช้ค่าทนายความชั้นฎีกา 1,000 บาทโดยเอาจากกองมรดกของนายจุนแทนโจทก์

หมายเลขคดีดำศาลฎีกา

แหล่งที่มา กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา