คดีได้ความว่า เดิมจำเลยถูกฟ้อง ๓ สำนวน โจทก์ทั้ง ๓ สำนวนต่างขออายัติเงินที่จำเลยวางประกันตัวไว้ที่บริษัทบอมเบเบอรม่า บริษัทบอมเบเบอม่าจึงได้ส่งเงินมาศาลตามคำสั่งของศาล คือส่งมาในสำนวนแรก ๑๓๓ บาท ๙๐ สตางค์ นอกนั้นสำนวนละ ๓๐๐ บาท คดีทั้ง ๓ สำนวนนั้นจำเลยขาดนัด ศาลพิจารณาสำนวนโจทก์ฝ่ายเดียวแล้วพิพากษาให้โจทก์ชนะคดี ซึ่งจำนวนเงินที่ชนะคดีเป็นจำนวนมากกว่าที่อายัติไว้ ต่อมาจำเลยถูกสั่งรักษาทรัพย์ชั่วคราวและถูกพิพากษาให้เป็นคนล้มละลายคดีดังกล่าวข้างต้นนั้นในสำนวนแรกศาลออกหมายบังคับคดีก่อนจำเลยถูกสั่งรักษาทรัพย์ อีกสองสำนวนศาลออกหมายบังคับเมื่อจำเลยถูกรักษาทรัพย์แล้ว

เจ้าพนักงานรักษาทรัพย์ร้องขอให้ศาลส่งเงินทั้ง ๓ รายนั้น

ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าเงินทั้ง ๓ สำนวนนั้นเป็นเงินที่ศาลยึดไว้เพื่อจ่ายแก่โจทก์ หากแต่ยังจ่ายไม่ได้ตามประมวลวิธีพิจารณาความแพ่ง ม.๓๑๗ และไม่ใช่เงินประเภทที่กล่าวไว้ใน พ.ร.บ. ล้มละลาย ม.๔๔ และถ้านับแต่วันยึดจนถึงวันฟ้องก็เกิน ๑๔ วัน จึงสั่งงดไม่ส่งเงินให้เจ้าพนักงานรักษาทรัพย์

ศาลอุทธรณ์เห็นว่าเงินในสำนวนแรกย่อมเปลี่ยนมาเป็นของโจทก์ตามหมายบังคับและเมื่อพ้น ๑๔ วันแล้ว จำเลยจึงล้มละลายจึงไม่ต้องส่งให้เจ้าพนักงานรักษาทรัพย์การที่ศาลต้องงดจ่ายมีกำหนด ๖ เดือนนั้น เพื่อคุ้มครองจำเลยในกรณีที่อาจมีการพิจารณาใหม่ไม่ใช่เพื่อประโยชน์แก่เจ้าหนี้ในคดีล้มละลายแต่ส่วนเงิน ๒ สำนวนหลังนั้น ศาลเพิ่งออกหมายบังคับภายหลังจำเลยล้มละลาย เงินที่ศาลยึดไว้นั้นเป็นเพียงควบคุมมิให้จำเลยรับไปมิใช่เงินที่ยึดในชั้นบังคับคดี จึงพิพากษาให้ส่งเงิน ๒ รายนี้เจ้าพนักงานรักษาทรัพย์

โจทก์ ๒ สำนวนหลังฎีกา

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เงินในคดี ๒ เรื่องนี้เป็นเงินที่บุคคลที่ ๓ จะต้องส่งแก่จำเลย เมื่อจำเลยถูกฟ้องบุคคลที่ ๓ ก็ส่งเงินมาตามคำสั่งของศาลเพื่อยึดไว้ระวางคดี แม้คดีนั้นจะมีค่าพิพากษาแล้ว โจทก์ก็มิได้ขอหมายบังคับให้เสร็จสิ้นไปก่อนคดีล้มละลาย ทรัพย์รายนี้จึงต้องตกอยู่ในความปกครองของเจ้าพนักงานรักษาทรัพย์ตาม พ.ร.บ.ล้มละลาย ม.๑๔ และคดีไม่เข้า ม.๔๔ เพราะเงินรายนี้ไม่ใช่ทรัพย์ที่ต้องยึดตามคำพิพากษาหรือนำมาชำระตามคำพิพากษาหากเป็นเงินที่คนที่ ๓ นำมาส่งไว้ระวางคดีเท่านั้น จึงพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์

หมายเลขคดีดำศาลฎีกา

แหล่งที่มา กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา