โจทก์ฟ้องว่า จำเลยตั้งโรงงานผลิตปูนขาวมีกำลังเทียบเท่าเครื่องจักรขนาด 368 แรงม้า โดยไม่ได้รับอนุญาต ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. 2512 มาตรา 8, 12, 43, 44 และให้จำเลยหยุดประกอบกิจการโรงงานจนกว่าจะได้รับอนุญาต

จำเลยให้การปฏิเสธ

ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. 2512 มาตรา 43, 44 ให้ปรับตามมาตรา 43 2,000 บาท ปรับตามมาตรา 44 4,000 บาท รวม 6,000 บาท การนำสืบของจำเลยเป็นประโยชน์ลดโทษให้หนึ่งในสามตามมาตรา 78 คงเหลือปรับ 4,000 บาท ให้จำเลยหยุดประกอบกิจการโรงงานจนกว่าจะได้รับอนุญาต

จำเลยอุทธรณ์

ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน

จำเลยฎีกา

ข้อที่จำเลยฎีกาว่า โรงงานของจำเลยไม่ใช้เครื่องจักรและมีคนงานไม่เกิน 7 คน จึงไม่ใช่โรงงานที่ต้องขออนุญาตตามพระราชบัญญัติโรงงานพ.ศ. 2512 ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าจำเลยตั้งโรงงานผลิตปูนขาวโดยใช้เตาหินปูนเพื่อผลิตปูนขาวโดยไม่ได้รับอนุญาต ขนาดของเตาให้ความร้อนเท่ากับเครื่องจักรขนาด 368 แรงม้าโดยใช้ฟืนเป็นเชื้อเพลิงตามมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติดังกล่าวมีคำจำกัดความคำว่าโรงงานไว้ให้หมายความถึงอาคารสถานที่หรือยานพาหนะที่ใช้เครื่องจักรมีกำลังรวมตั้งแต่สองแรงม้า หรือกำลังเทียบเท่าตั้งแต่สองแรงม้าขึ้นไป ฯลฯ และมีคำจำกัดความคำว่า เครื่องจักรไว้ด้วยว่า หมายถึงสิ่งที่ประกอบด้วยชิ้นส่วนหลายชิ้นสำหรับใช้ก่อกำเนิดพลังงานเปลี่ยนหรือแปรสภาพพลังงานหรือส่งพลังงาน ฯลฯ ตามคำจำกัดความคำว่า โรงงาน และคำว่า เครื่องจักรดังกล่าวแล้วจึงถือได้ว่าโรงเตาเผาหินปูนของจำเลยเป็นโรงงานที่ต้องขออนุญาตตามความหมายของพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. 2512 ด้วย เพราะใช้เตาซึ่งย่อมต้องประกอบด้วยชิ้นส่วนหลายชิ้น และใช้เชื้อเพลิงก่อให้เกิดพลังงานคือความร้อนขึ้นอันเป็นเครื่องจักรตามคำจำกัดความข้างต้น

พิพากษายืน

หมายเลขคดีดำศาลฎีกา

แหล่งที่มา กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา