กรณีสืบเนื่องจากโจทก์ฟ้องว่า จำเลยซึ่งเป็นเจ้าของและผู้ครอบครองรถยนต์หมายเลขทะเบียน อ.ด.07876 และ อ.ด.08321 นำรถยนต์ 2 คันดังกล่าวเข้าวิ่งรับคนโดยสารบนเส้นทางจากอำเภอเพ็ญถึงอุดรธานี ซึ่งโจทก์แต่ผู้เดียวมีสิทธิประกอบการขนส่งประจำทาง ขอให้จำเลยใช้ค่าเสียหายและสั่งห้ามจำเลยและบริวารมิได้นำรถยนต์ของจำเลยเข้าวิ่งรับส่งคนโดยสารบนเส้นทางดังกล่าว ซึ่งต่อมาโจทก์จำเลยได้ทำสัญญาประนีประนอมยอมความกัน ความว่าจำเลยและบริวารจะไม่นำรถยนต์ของจำเลย 2 คันข้างต้นเข้าวิ่งรับส่งคนโดยสารบนเส้นทางของโจทก์ ตั้งแต่วันที่ 1 พฤษภาคม2516 เป็นต้นไป ถ้าจำเลยและบริวารฝ่าฝืนจำเลยยอมเสียค่าขาดประโยชน์แก่โจทก์วันที่ 200 บาทต่อรถ 1 คันจนกว่าจะหยุดวิ่ง ศาลชั้นต้นพิพากษาคดีไปตามยอม

วันที่ 22 กรกฎาคม 2518 โจทก์ยื่นคำร้องว่า ตั้งแต่ต้นเดือนสิงหาคม2517 นางสุมาลีผู้ร้องซึ่งเป็นภรรยาจำเลยนำรถยนต์หมายเลขทะเบียน อ.ด.07876 เข้าวิ่งบนเส้นทางของโจทก์ ขอให้บังคับคดีเอากับจำเลย วันที่14 ตุลาคม 2518 โจทก์จำเลยยื่นคำร้องร่วมกัน จำเลยว่าได้หย่าขาดกับผู้ร้องแล้ว ขอให้โจทก์บังคับคดีเอากับผู้ร้อง

วันที่ 8 กันยายน 2521 โจทก์ยื่นคำร้องว่า ผู้ร้องยังคงนำรถยนต์วิ่งบนเส้นทางสายพิพาท ขอให้ออกหมายจับผู้ร้องมากักขังจนกว่าจะไม่ละเมิดต่อโจทก์

ศาลชั้นต้นไต่สวนแล้วมีคำสั่งว่า ผู้ร้องเป็นผู้ถือหุ้นบริษัท ป.สร้างคอมเดินรถ จำกัด โดยนำรถยนต์หมายเลขทะเบียน อ.ด.07876 ตีราคาชำระค่าหุ้นและเป็นกรรมการของบริษัท รถดังกล่าวยังวิ่งอยู่บนเส้นทางสัมปทานของโจทก์ ผู้ร้องอยู่ในฐานะบริวารของจำเลยสามารถปฏิบัติตามคำพิพากษาได้หากการกระทำโดยสุจริต ให้หมายขังผู้ร้องไว้จนกว่าจะปฏิบัติตามคำพิพากษาแต่ไม่เกิน 1 ปี

ผู้ร้องอุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้น

ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้ยกคำสั่งศาลชั้นต้น

โจทก์ฎีกา

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ในปัญหาว่าคำพิพากษาตามยอมคดีนี้มีผลบังคับถึงบริวารของจำเลยหรือไม่ ศาลฎีกาเห็นว่าคดีนี้มิใช่คดีฟ้องเรียกอสังหาริมทรัพย์ประเภทฟ้องขอให้ขับไล่จำเลย ดังที่บัญญัติไว้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 142(1) อันจะใช้บังคับตลอดถึงบริวารของจำเลย ทั้งตามสัญญาประนีประนอมยอมความก็มีข้อความแสดงไว้ชัดว่า จำเลยเท่านั้นที่เป็นผู้รับผิดต่อโจทก์ ดังนั้น คำพิพากษาตามยอมคดีนี้จึงมีผลผูกพันโจทก์และจำเลยซึ่งเป็นคู่ความตามมาตรา 145 เท่านั้น หามีผลบังคับถึงบริวารของจำเลยไม่ แม้ศาลชั้นต้นจะฟังว่าผู้ร้องเป็นบริวาร จำเลยปฏิบัติฝ่าฝืนสัญญาประนีประนอมยอมความก็ไม่อาจบังคับคดีเอากับผู้ร้องได้ ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้ยกคำสั่งศาลชั้นต้นชอบแล้ว

พิพากษายืน

หมายเลขคดีดำศาลฎีกา

แหล่งที่มา กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา