โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ที่ 1 และที่ 2 เป็นเจ้าของรวมในที่ดินโฉนดเลขที่ 4199 ตำบลดอนกระเบื้อง อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรีโจทก์ที่ 2 และที่ 3 เป็นเจ้าของบ้านบนที่ดินดังกล่าว จำเลยที่ 1เป็นเจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 4198 และ 5904 ตำบลดอนกระเบื้องอำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี จำเลยที่ 2 เช่าที่ดินของจำเลยที่ 1ทำไร่อ้อย ที่ดินของโจทก์ไม่มีทางออกสู่ทางสาธารณะ โจทก์ทั้งสามใช้ทางขนาดกว้างประมาณ 3 เมตร ยาวประมาณ 100 วา ในที่ดินโฉนดเลขที่ 5904 เป็นทางผ่านสู่ทางสาธารณะโดยความสงบเปิดเผย และด้วยเจตนาเป็นเจ้าของมากว่า 17 ปีแล้ว เมื่อเดือนเมษายน 2530 จำเลยที่ 2ได้นำรถแทรกเตอร์มาไถทางภารจำยอมและทางจำเป็นของโจทก์ออก ทำให้โจทก์ทั้งสามไม่สามารถเข้าออกสู่ทางสาธารณะได้ ขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันเปิดทางภารจำยอม และทางจำเป็นให้อยู่ในสภาพเดิม กับให้จำเลยที่ 1 ไปจดทะเบียนภารจำยอมแก่โจทก์

จำเลยทั้งสองให้การว่า โจทก์ที่ 1 ที่ 2 ไม่ใช่เจ้าของที่ดินโฉนดเลขที่ 4199 โจทก์ที่ 3 ไม่ใช่เจ้าของบ้านบนที่ดินดังกล่าวโจทก์ทั้งสามไม่มีอำนาจฟ้อง เส้นทางที่โจทก์ทั้งสามอ้างไม่ใช่ทางจำเป็นและทางภารจำยอม ฟ้องเคลือบคลุม ขอให้ยกฟ้อง

ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง

โจทก์ทั้งสามอุทธรณ์

ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน

โจทก์ทั้งสามฎีกา

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า พิเคราะห์แล้ว ที่โจทก์ที่ 1 และที่ 2ฎีกาว่าโจทก์ที่ 1 และที่ 2 มีอำนาจฟ้องจำเลยที่ 2 นั้น เห็นว่าแม้ผู้ที่จะต้องรับภาระทางจำเป็นหรือภารจำยอม จะต้องเป็นเจ้าของอสังหาริมทรัพย์ ตามมาตรา 1349 และ 1387 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และจำเลยที่ 2 เป็นเพียงผู้เช่าไม่ใช่เจ้าของอสังหาริมทรัพย์ก็ตาม แต่โจทก์ที่ 1 และที่ 2 ก็ไม่ได้ขอให้จำเลยที่ 2 ไปจดทะเบียนให้อสังหาริมทรัพย์ที่เช่าตกอยู่ในภารจำยอมโจทก์ที่ 1 และที่ 2 กล่าวหาจำเลยที่ 2 ว่ากระทำละเมิดต่อโจทก์ที่ 1 และที่ 2 โดยได้ใช้รถแทรกเตอร์ไถทางภารจำยอมและทางจำเป็นของโจทก์เป็นเหตุให้โจทก์ไม่สามารถใช้เป็นทางเข้าออกสู่ถนนสาธารณะได้ เป็นการกล่าวหาว่าจำเลยที่ 2 กระทำละเมิดต่อสิทธิของโจทก์ในการใช้ทางซึ่งเป็นการกระทำที่มิชอบด้วยกฎหมาย ขอให้จำเลยที่ 2เปิดทางเพื่อให้โจทก์สามารถใช้เป็นทางเข้าออกสู่ถนนสาธารณะได้ตามเดิม เช่นนี้โจทก์ที่ 1 และที่ 2 ย่อมมีอำนาจฟ้องให้จำเลยที่ 2เปิดทางดังกล่าวได้

พิพากษายืน

หมายเลขคดีดำศาลฎีกา

แหล่งที่มา กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา