โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของที่ดินแปลงซึ่งนางเอื้อนมารดาจำเลยได้ขออาศัยปลูกสร้างอาคารชั่วคราวทำเป็นตลาดเก็บค่าเช่า ต่อมานางเอื้อนตายโจทก์ได้บอกกล่าวจำเลยซึ่งเป็นผู้จัดการมรดกของนางเอื้อนให้รื้อถอนอาคารตลาดแต่จำเลยเพิกเฉยไม่ปฏิบัติตามจึงฟ้องขอให้บังคับจำเลยรื้อถอนอาคารออกจากที่ดินของโจทก์ ห้ามจำเลยและบริวารเข้าเกี่ยวข้อง ให้ใช้ค่าเสียหาย 6,000 บาทและค่าเสียหายอีกเดือนละ 2,000 บาทตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2522 จนกว่าจำเลยจะรื้ออาคารออกไป

จำเลยให้การว่า บิดาจำเลยได้ครอบครองเป็นเจ้าของที่พิพาทโดยสงบเปิดเผย ตลอดมาเป็นเวลาเกินกว่า 10 ปีแล้ว นางเอื้อนไม่เคยขออาศัยที่ดินโจทก์ จำเลยไม่ได้เป็นผู้จัดการมรดกนางเอื้อน นางเอื้อนตายมาเกิน 1 ปีแล้ว โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องและคดีโจทก์ขาดอายุความ

ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า ให้จำเลยรื้อถอนอาคารตลาดออกไปจากที่พิพาทห้ามจำเลยและบริวารเข้าเกี่ยวข้อง ให้จำเลยใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์เดือนละ 500 บาท นับแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2522 เป็นต้นไปจนกว่าจะรื้อถอนอาคารออกไป

จำเลยอุทธรณ์

ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน

จำเลยฎีกา

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อบุคคลใดตาย มรดกของบุคคลนั้นย่อมตกแก่ทายาทตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1599 เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่าจำเลยเป็นบุตรและเป็นผู้ดูแลจัดการเก็บผลประโยชน์จากอาคารตลาดซึ่งเป็นทรัพย์สินอันเป็นมรดกของนางเอื้อนเจ้ามรดก จำเลยจึงอยู่ในฐานะเป็นทายาทและเป็นผู้รับมรดกของเจ้ามรดกจำเลยเป็นผู้จัดการดูแลเก็บผลประโยชน์จากอาคารตลาดนั้น ย่อมจะถือได้ว่าจำเลยได้เข้าไปจัดการมรดกของเจ้ามรดกดังกล่าวด้วย จำเลยต้องรับทั้งสิทธิ หน้าที่และความรับผิดในกองมรดกของเจ้ามรดกนั้น ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1600 เมื่อโจทก์ซึ่งเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในที่ดินพิพาทประสงค์จะเอาที่พิพาทของตนคืน ได้บอกกล่าวให้จำเลยทราบโดยชอบแล้วจำเลยไม่ปฏิบัติตาม โจทก์ย่อมมีอำนาจฟ้องจำเลยได้ ส่วนที่จำเลยฎีกาว่าโจทก์ไม่ฟ้องเรียกคืนภายในกำหนด 1 ปีนับแต่นางเอื้อนตายฟ้องโจทก์จึงขาดอายุความนั้น เห็นว่ากรณีตามข้ออ้างของจำเลยเป็นเรื่องของการฟ้องร้องเกี่ยวกับมรดก ที่จะนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1754 มาใช้บังคับซึ่งเป็นคนละอย่างต่างกับกรณีนี้ ที่ศาลล่างทั้งสองวินิจฉัยว่าโจทก์มีอำนาจฟ้องชอบแล้ว

พิพากษายืน

หมายเลขคดีดำศาลฎีกา

แหล่งที่มา กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา