คดีสืบเนื่องมาจากศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระหนี้ไถ่ถอนจำนอง จำเลยมิได้ปฏิบัติตามคำบังคับ โจทก์ขอให้บังคับคดียึดที่ดินโฉนดเลขที่ 1304, 1421 ตำบลท้ายเหมือง อำเภอท้ายเหมืองจังหวัดพังงา ของจำเลยเพื่อขายทอดตลาดนำมาชำระหนี้ให้แก่โจทก์

ผู้ร้องทั้งสองยื่นคำร้องว่า ที่ดินโฉนดเลขที่ 1304 ที่ถูกยึดดังกล่าวไม่ใช่ที่ดินของจำเลย แต่เป็นของผู้ร้องทั้งสองได้เข้าก่นสร้างทำประโยชน์ปลูกบ้านอยู่อาศัย ปลูกพืชผลต่าง ๆ ถือสิทธิครอบครองร่วมกันมากกว่า 20 ปีแล้วขอให้ปล่อยที่ดินโฉนดเลขที่ 1304ที่ถูกยึด

โจทก์ให้การว่า หากผู้ร้องทั้งสองจะอยู่ในที่ดินโฉนดเลขที่1304 ก็โดยอาศัยสิทธิของจำเลย และเป็นการครอบครองแทนจำเลยเท่านั้นขอให้ยกคำร้อง

ศาลชั้นต้นพิพากษายกคำร้อง

ผู้ร้องทั้งสองอุทธรณ์

ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษายืน

ผู้ร้องทั้งสองฎีกา

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตามฎีกาของผู้ร้องทั้งสองที่ว่า การที่ศาลอุทธรณ์ภาค 3 นำมาตรา 1299 วรรคสอง แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาปรับใช้กับคดีนี้ โดยไม่ได้วินิจฉัยตามคำร้องที่อ้างว่าเป็นผู้ได้สิทธิครอบครองที่ดินโดยการจับจองมาแต่เริ่มแรก มิได้กล่าวอ้างว่าได้มาโดยการครอบครองปรปักษ์ที่ดินของบุคคลอื่น จึงเป็นการวินิจฉัยคดีนอกประเด็น เห็นว่าตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1299 วรรคสอง บัญญัติว่า"ถ้ามีผู้ได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์หรือทรัพยสิทธิอันเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์โดยทางอื่นนอกจากนิติกรรม สิทธิของผู้ได้มานั้นถ้ายังมิได้จดทะเบียนไซร้ ท่านว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงทางทะเบียนไม่ได้และสิทธิอันยังมิได้จดทะเบียนนั้น มิให้ยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้บุคคลภายนอกผู้ได้สิทธิมาโดยเสียค่าตอบแทน และโดยสุจริต และได้จดทะเบียนสิทธิโดยสุจริตแล้ว" บทบัญญัติดังกล่าวนำมาปรับใช้กรณีที่มีผู้ได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์โดยทางอื่นนอกจากนิติกรรมซึ่งรวมถึงการได้ที่ดินของผู้อื่นโดยการครอบครองปรปักษ์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 ด้วย การที่ผู้ร้องทั้งสองอ้างว่าเป็นผู้ได้สิทธิครอบครองที่ดินโดยการจับจองมาแต่เริ่มแรก แต่ที่ดินดังกล่าวเป็นที่ดินมีโฉนดของผู้อื่น ก็ถือได้ว่าผู้ร้องทั้งสองเป็นผู้ได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์โดยทางอื่นนอกจากนิติกรรมนั่นเอง เพราะผู้ร้องทั้งสองไม่ได้ที่ดินมาโดยนิติกรรมจากผู้ใด และได้ความว่าผู้ร้องยังไม่ได้จดทะเบียนการได้มาซึ่งที่ดินดังกล่าว การที่ศาลอุทธรณ์ภาค 3 นำมาตรา 1299 วรรคสอง มาปรับใช้กับคดีผู้ร้องทั้งสองแล้ววินิจฉัยว่า แม้จะฟังว่าผู้ร้องทั้งสองได้กรรมสิทธิ์ในที่ดินพิพาทโดยการครอบครอง ผู้ร้องทั้งสองก็ไม่อาจยกข้อต่อสู้ขึ้นยันโจทก์ได้นั้นชอบแล้ว ไม่เป็นการวินิจฉัยคดีนอกประเด็นดังที่ผู้ร้องทั้งสองฎีกา ฎีกาผู้ร้องทั้งสองฟังไม่ขึ้น

พิพากษายืน

หมายเลขคดีดำศาลฎีกา

แหล่งที่มา กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา