คดีนี้ ศาลฎีกาได้เคยพิพากษามาแล้วครั้งหนึ่ง ให้ศาลชั้นต้นพิจารณาต่อไปว่าร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้มีกรรมสิทธิ์ในหุ้นรายพิพาทโดยทางครอบครองมาตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1382 หรือไม่ แล้วพิพากษาใหม่

ศาลชั้นต้นฟังข้อเท็จจริงได้ความว่า เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2479 โจทก์ได้มีหนังสือแจ้งไปยังจำเลยที่ 1 ให้ลงทะเบียนโอนหุ้นรายพิพาทให้แก่ ร.ต.อ.ประดิษฐ์ จำเลยที่ 1 ได้จัดการโอนโดยแก้ในทะเบียนให้แล้ว ได้ส่งบัญชีรายนามผู้ถือหุ้นไปยังกองทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทฯ ต่อมา ร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้รับเชิญจากจำเลยที่ 1 และได้เข้าประชุมในฐานะผู้ถือหุ้นหลายคราว ครั้งแรกก็คือ วันที่ 11 มกราคม 2479 ซึ่งเป็นการประชุมวิสามัญ ร.ต.อ.ประดิษฐ์ตายเมื่อเดือนธันวาคม 2484 จำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นมารดาได้ยื่นคำร้องขอรับมรดก ร.ต.อ.ประดิษฐ์

ศาลชั้นต้นเห็นว่า นับแต่โจทก์บอกกล่าวการโอนให้จำเลยที่ 1 เปลี่ยนชื่อโจทก์ในทะเบียนและ ร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้เข้าประชุมใช้สิทธิครั้งแรกตั้งแต่ 11 มกราคม 2479 จน ร.ต.อ.ประดิษฐ์ตายในเดือนธันวาคม 2484 เป็นเวลาเกิน 5 ปี ร.ต.อ.ประดิษฐ์ได้สิทธิในหุ้นรายพิพาทตามมาตรา 1382 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ จำเลยที่ 2ย่อมได้สิทธิในทางมรดก พิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์เห็นว่า นับตั้งแต่วันที่ 11 มกราคม 2479 ถึงวันที่ 8 ธันวาคม 2484 ยังไม่ถึง 5 ปี เพราะปี พ.ศ. 2483 มีเพียง 9 เดือน ร.ต.อ.ประดิษฐ์จึงยังไม่ได้รับกรรมสิทธิ์ในหุ้นรายนี้ จำเลยที่ 2 ก็ยังไม่ได้รับช่วงสิทธิครอบครองหุ้นรายนี้ต่อแต่ประการใด พิพากษากลับ

จำเลยที่ 2 ฎีกา

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า โจทก์มิได้ให้การแก้ฎีกาโต้เถียงเป็นอย่างอื่น ข้อเท็จจริงคงฟังได้ตามที่ศาลล่างฟังมา คดีนี้ปัญหามีแต่ในเรื่องนับระยะเวลาครอบครองหุ้น(ไม่ใช่ในหุ้น) เท่านั้นตามรูปคดีข้อเท็จจริงถือได้ว่า ร.ต.อ.ประดิษฐ์ครอบครองหุ้นนี้มาตั้งแต่วันที่ 27 ตุลาคม 2479 ซึ่งเป็นวันที่จำเลยที่ 1 ได้แก้ทะเบียนลงชื่อ ร.ต.อ.ประดิษฐ์เป็นผู้ถือหุ้นตามคำร้องขอของโจทก์จะยกเอาข้อที่ว่า ร.ต.อ.ประดิษฐ์ยังไม่ได้ทำอะไรเกี่ยวกับจำเลยที่ 1 จึงไม่เรียกว่าครอบครองนั้นไม่ได้ เพราะจำเลยที่ 1 ก็ไม่ได้เรียกประชุม จึงไม่มีอะไรที่ ร.ต.อ.ประดิษฐ์จะกระทำการเกี่ยวกับจำเลยที่ 1

พิพากษากลับ ให้บังคับคดีไปตามศาลชั้นต้น

หมายเลขคดีดำศาลฎีกา

แหล่งที่มา กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา