คดีนี้สืบเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องเรียกเงินกู้จากจำเลยทายาทผู้รับมรดกของนายมุกลูกหนี้ จำเลยไม่ชำระหนี้ตามคำพิพากษา โจทก์จึงบังคับคดีนำยึดที่ดินพิพาท

ผู้ร้องทั้งสามยื่นคำร้องว่า ที่ดินพิพาทเป็นกรรมสิทธิ์ของผู้ร้องนายมุกบิดาผู้ร้องได้จดทะเบียนยกให้ผู้ร้องแล้ว

โจทก์ให้การว่า นายมุกกู้เงินสามีโจทก์ไป โดยนำโฉนดที่ดินแปลงพิพาทมาให้สามีโจทก์ยึดถือไว้ ต่อมานายมุกหลอกลวงเอาโฉนดที่ดินไปโอนยกให้ผู้ร้องโดยเสน่หา เพื่อหลีกเลี่ยงการชำระหนี้ ทำให้สามีโจทก์ผู้เป็นเจ้าหนี้เสียเปรียบ สามีโจทก์และสามีจำเลยถึงแก่กรรมแล้ว โจทก์จึงฟ้องจำเลยซึ่งเป็นมารดาผู้ร้องให้ชำระหนี้ เมื่อจำเลยเป็นลูกหนี้ตามคำพิพากษาโจทก์จึงมีสิทธินำยึดที่พิพาทได้

ศาลชั้นต้นพิพากษาให้ปล่อยที่ดินพิพาทคืนแก่ผู้ร้องทั้งสาม

โจทก์อุทธรณ์

ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้ยกคำร้องขัดทรัพย์ของผู้ร้องทั้งสาม

ผู้ร้องทั้งสามฎีกา

ศาลฎีกาวินิจฉัยข้อเท็จจริงว่า นายมุกบิดาผู้ร้องทั้งสามกู้เงินสามีโจทก์ไป 15,000 บาท กำหนดชำระหนี้คืนภายใน 3 ปี นายมุกและสามีโจทก์ถึงแก่กรรมโดยยังไม่มีการชำระหนี้รายนี้กัน และหนี้ตามคำพิพากษาก็คือหนี้รายนี้ เมื่อนายมุกกู้เงินสามีโจทก์ไปได้ 15 วัน นายมุกจดทะเบียนยกที่ดินพิพาทให้ผู้ร้องทั้งสาม ปี พ.ศ. 2520 ผู้ร้องทั้งสามขอแบ่งแยกโฉนดโจทก์ลงชื่อในใบรับรองของเจ้าของที่ดินและเจ้าของที่ดินข้างเคียง ปลายปี พ.ศ. 2520 นายมุกถึงแก่กรรม มีมรดกเป็นที่นา 10 ไร่ ที่ปลูกบ้าน 1 แปลง พร้อมบ้าน 3 หลัง ซึ่งทายาทยอมให้จำเลยรับมรดกเพียงผู้เดียว แต่จำเลยนำไปชำระหนี้ซึ่งผู้อื่นเป็นเจ้าหนี้นายมุกอยู่ และจำหน่ายมรดกไปหมดแล้ว แล้ววินิจฉัยปัญหาข้อกฎหมายว่า ที่ดินพิพาทเดิมเป็นกรรมสิทธิ์ของนายมุกและตามสัญญากู้ก็ระบุว่าได้นำโฉนดที่ดินพิพาทมาจำนองไว้ภายใน 3 ปี ซึ่งพอเข้าใจได้อย่างสามัญชนว่าเอาที่ดินพิพาทเป็นประกันเงินกู้นั่นเอง แม้จะไม่มีผลบังคับในทางจำนอง แต่การที่นายมุกเอาที่ดินพิพาทไปโอนให้ผู้ร้องโดยเสน่หาหลังจากกู้เงินสามีโจทก์ไปเพียง 15 วัน นายมุกย่อมรู้อยู่ว่าจะเป็นทางให้เจ้าหนี้เสียเปรียบ การที่โจทก์ลงชื่อในฐานะเจ้าของที่ดินข้างเคียงเป็นเรื่องปฏิบัติตามกฎหมายเท่านั้น มิใช่เป็นการสละสิทธิที่จะบังคับคดีต่อไป กรณีต้องด้วยประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 237 โจทก์มีสิทธิยึดที่ดินพิพาทเพื่อขายทอดตลาดชำระหนี้ให้โจทก์ได้

พิพากษายืน

หมายเลขคดีดำศาลฎีกา

แหล่งที่มา กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา