คดีนี้ โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยและบริวารออกไปจากบ้านพิพาทโดยกล่าวว่า โจทก์ซื้อฝากไว้จากนางละออ เนตรตารุณมารดาจำเลยเมื่อครบกำหนดนางละออไม่ไถ่ถอน จำเลยได้ขออาศัยอยู่ตั้งแต่เริ่มทำสัญญาขายฝากและไม่ยอมออกจากบ้านพิพาท ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาขับไล่จำเลยและบริวารตามฟ้องโจทก์ คดีถึงที่สุดระหว่างบังคับคดี นางละออ เนตรตารุณผู้ร้องยื่นคำร้องว่า ผู้ร้องเป็นเจ้าของบ้านพิพาทไม่เคยขายฝากบ้านพิพาทให้โจทก์ มีผู้ปลอมลายมือชื่อของผู้ร้องลงในใบมอบอำนาจให้ทำการขายฝาก ผู้ร้องไม่ใช่บริวารของจำเลย ขอให้ศาลงดการบังคับแก่ผู้ร้อง ศาลชั้นต้นสั่งว่าเป็นผู้ร้องเป็นคนนอกคดี โจทก์ยังไม่ได้บังคับคดีถึงผู้ร้องให้ยกคำร้อง

ต่อมา โจทก์ยื่นคำร้องให้ออกหมายจับนางละออที่ไม่ยอมออกจากบ้านพิพาทในฐานะบริวารจำเลย

ศาลชั้นต้นถือว่านางละออผู้ร้องอยู่ในฐานะบริวารจำเลย บังคับให้ผู้ร้องออกจากบ้านพิพาทภายใน 1 เดือน นางละออผู้ร้องอุทธรณ์ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกคำร้องโจทก์

โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 458 หมายถึงการซื้อขายธรรมดา แต่สัญญาขายฝากเป็นสัญญามีเงื่อนไขบังคับหลังคือผู้ขายฝากมีสิทธิจะไถ่คืนได้ภายในกำหนดสัญญาและผู้ซื้อฝากไม่จำต้องเข้าครอบครองก่อน เพราะเมื่อผู้ขายฝากไถ่คืนภายในกำหนด เป็นอันว่ากรรมสิทธิ์ไม่เคยตกแก่ผู้ซื้อเลย ตามฟ้อง ไม่ปรากฏว่าผู้ร้องได้มอบบ้านพิพาทให้โจทก์ครอบครอง ผู้ร้องจะอยู่ที่บ้านพิพาทหรือไม่ ก็ยังได้ชื่อว่าเป็นเจ้าของ เมื่อหลุดเป็นสิทธิแก่โจทก์ตามสัญญา ผู้ร้องยังไม่ได้ส่งมอบบ้านให้โจทก์ ๆ ชอบที่จะฟ้องขอให้ศาลบังคับ โจทก์จะถือว่าผู้ร้องเป็นบริวารจำเลยผู้อาศัยไม่ได้และผู้ร้องอ้างกรรมสิทธิ์ทั้งปฏิเสธการขายฝากกับโจทก์โจทก์กับผู้ร้องจึงต้องไปว่ากล่าวกันต่อไป พิพากษายืน

หมายเลขคดีดำศาลฎีกา

แหล่งที่มา กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา