โจทย์ฟ้องเรียกต้นเงินแลดอกเบี้ย โดยกล่าวว่าจำเลยได้ทำสัญญาขายฝากที่นาไว้แก่ น.เป็นเงิน ๑๐๐๐ บาท แลได้มอบที่นา ๒ โฉนดให้ยึดไว้ต่างณี่ต่อมา น.ได้โอนณี่สินรายนี้ให้เปนทรัพย์สมบัติของรัฐบาลเพื่อใช้จ่ายในการกุศล โจทย์เปนผู้ว่าราชการจังหวัดแลเป็นผู้รับโอนแทนรัฐบาลจึงฟ้องเรียกต้นเงิน แลดอกเบี้ยรายนี้จากจำเลย จำเลยต่อสู้ว่า สัญญานั้นไม่ได้ทำถูกต้องตามกฎหมาย ใช้ไม่ได้ ศาลจังหวัดอุตรดิฐตัดสินว่า ถึงแม้หนังสือนั้นจะเปนสัญญาขายฝากที่ไม่ถูกตามกฎหมายจะฟังเปนขายฝากไม่ได้ก็ดี แต่ก็ไม่ตัดอำนาจที่จะฟ้องร้องเรื่องณี่สินธรรมดา การที่เอาเงินของเขาไปใช้ แลทำสัญญาเป็นลายลักษณอักษรให้เจ้าเงินยึดถือไว้เช่นนี้ ใช้กฎหมายลักษณกู้ณี่เป็นบทบังคับได้ จึงพิพากษาให้จำเลยใช้เงินตามฟ้อง

จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ข้าหลวงพิเศษตัดสินว่า โจทย์ยังไม่มีอำนาจฟ้อง เพราะไม่ปรากฎว่า จำเลยซึ่งเปนคู่สัญญากับ น.ได้ยินยอมด้วย โจทย์จะฟ้องในนามของโจทย์เองไม่ได้ ต้องฟ้องในนามของ น. ผู้โอน จึงให้ยกฟ้อง

ฎีกาตัดสินว่า ที่ศาลอุทธรณ์ข้าหลวงพิเศษตัดสินว่า สัญญาชนิดนี้โอนกันได้โดยไม่ต้องรับอนุญาตจากผู้สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งนั้นถูก แต่ไปพลาดในเรื่องอำนาจฟ้อง ในเรื่องนี้โจทย์ฟ้องในฐานะเปนผู้แทน น. ทั้ง น. ผู้เปนเจ้าณี่ในสัญญานั้นก็ได้มาให้การรับรองว่าได้โอนณี่สินรายนี้ให้แก่รัฐบาลสำหรับใช้ในการกุศล จึงพิพากษาให้ยกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ข้าหลวงพิเศษ ให้โจทย์ชนะคดียืนตามศาลล่าง

หมายเลขคดีดำศาลฎีกา

แหล่งที่มา กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา