โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นเจ้าพนักงานตำรวจประจำด่านตรวจคนเข้าเมืองจังหวัดหนองคาย มีหน้าที่จับกุมผู้กระทำผิดทางอาญาทั่วไป จำเลยได้ร่วมกับพวกช่วยเหลือคนต่างด้าวสัญชาติลาวซึ่งหลบหนีเข้ามาในราชอาณาจักรซึ่งทางราชการจัดให้พักอาศัยอยู่ที่ศูนย์รับผู้อพยพจังหวัดหนองคายเพื่อรอส่งตัวกลับ ให้หนีไปจากศูนย์ผู้อพยพดังกล่าวเพื่อไปอยู่ท้องที่อื่น จำเลยรู้เห็นการกระทำความผิดดังกล่าว แต่ไม่จับกุมผู้กระทำความผิดไปดำเนินคดี ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2493 มาตรา 58 ประกอบด้วยประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 86 และ 157

จำเลยให้การปฏิเสธ

ศาลชั้นต้นพิพากษาว่าจำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติคนเข้าเมืองพ.ศ. 2493 มาตรา 58 ประกอบด้วยประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 83, 80จำคุก 2 เดือน และผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา157 จำคุก 1 ปี

จำเลยอุทธรณ์

ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า การกระทำของจำเลยไม่เป็นผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 157 พิพากษาแก้ให้ยกฟ้องโจทก์เฉพาะข้อหานี้นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น

โจทก์และจำเลยฎีกา

ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า นายบุญเลียงและครอบครัวซึ่งเป็นคนสัญชาติลาวที่เข้ามาในราชอาณาจักรโดยฝ่าฝืนต่อพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2493และได้ถูกส่งไปกักตัวอยู่ที่ศูนย์รับผู้อพยพจังหวัดหนองคายเพื่อรอการส่งกลับประเทศลาวหรือประเทศที่ 3 ตามคำสั่งของพนักงานเจ้าหน้าที่กองตรวจคนเข้าเมืองต่อมานายเลียงกับครอบครัวได้หลบหนีออกจากศูนย์ผู้อพยพดังกล่าว ขณะไฟฟ้าในศูนย์ดับหมดโดยจำเลยซึ่งเป็นเจ้าพนักงานตำรวจได้ร่วมกับนายบุญชัยซึ่งศาลชั้นต้นลงโทษไปแล้วนำรถยนต์มารับตัวไป ดังนี้ ศาลฎีกาเห็นว่าเมื่อจำเลยกับนายบุญชัยร่วมกันช่วยเหลือตั้งแต่ต้นเพื่อให้ความสะดวกแก่นายบุญเลียงกับพวกหลบหนีออกจากศูนย์รับผู้อพยพ แม้จำเลยในฐานะเจ้าพนักงานมีหน้าที่จับกุมผู้กระทำผิดเห็นนายบุญเลียงกับพวกหลบหนีออกจากศูนย์ไปซึ่งหน้า แต่ละเลยไม่ทำการจับกุมกรณีเช่นนี้ยังถือไม่ได้ว่าจำเลยปฏิบัติหน้าที่หรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบอันจะเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 157

พิพากษายืน

หมายเลขคดีดำศาลฎีกา

แหล่งที่มา กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา