โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ให้เช่ารถจักรยานสามล้อเครื่อง จำเลยที่ 1 เป็นลูกจ้างรับรถยนต์โดยสารของจำเลยที่ 2 ซึ่งนำรถยนต์เข้าร่วมเดินรถกับบริษัทจำเลยที่ 3 รับส่งคนโดยสารในนามของบริษัทจำเลยที่ 3 จำเลยที่ 1 ได้ขับรถในกิจการของจำเลยที่ 2 ที่ 3 ด้วยความประมาทเป็นเหตุให้ชนรถจักรยานสามล้อเครื่องของโจทก์ซึ่งนายหนูหรือหิ้ว ขาวละออ เช่าไปเสียหายพังยับเยิน นายหนูหรือหิ้วได้รับบาดเจ็บ กับได้ชนรถคันอื่นเสียหาย และบุคคลอื่นบาดเจ็บอีกหลายคนพนักงานอัยการได้ฟ้องจำเลยที่ 1 เป็นคดีอาญา ศาลพิพากษาปรับจำเลยคดีถึงที่สุดแล้วตามสำนวนคดีอาญาแดงที่ 420/2505 โจทก์เสียหายค่ารถและค่าขาดประโยชน์ขอให้จำเลยทั้งสามร่วมกันใช้

จำเลยทั้งสามให้การปฏิเสธความรับผิด และขอให้ถือเอาคำพิพากษาคดีอาญาแดงที่ 420/2505 นั้น เป็นคำให้การของจำเลยด้วย

ศาลชั้นต้นเห็นว่า ในประเด็นที่ว่า จำเลยที่ 1 ทำละเมิดชนรถของโจทก์โดยประมาทเลินเล่อหรือไม่นั้น เป็นที่รับกันแล้วว่าอัยการได้ฟ้องจำเลยที่ 1 ตามคดีอาญาแดงที่ 420/2505 ระหว่างพนักงานอัยการจังหวัดตราดโจทก์ นายหนูหรือหิ้ว ขาวละออ โจทก์ร่วมนายเยื่อ สังข์ทอง จำเลย คดีถึงที่สุดแล้ว ฉะนั้น ข้อเท็จจริงในคดีอาญาย่อมผูกพันจำเลยที่ 1 และบรรดาคู่ความตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 46 จึงสั่งงดดำเนินกระบวนพิจารณาแล้วพิพากษายกฟ้อง

โจทก์อุทธรณ์

ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้ยกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นสืบพยานให้สิ้นกระแสความ แล้วพิพากษาใหม่

จำเลยที่ 1 และที่ 2 ฎีกาว่า แม้คดีนี้โจทก์กับจำเลยบางคนมิได้เป็นคู่ความในคดีอาญาดังกล่าวนั้น ก็จำต้องถือตามข้อเท็จจริงในคดีส่วนอาญาที่ศาลฟังว่า จำเลยที่ 1 ไม่มีความผิดฐานประมาทตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 46 จึงควรพิพากษายกฟ้อง

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า บทบัญญัติมาตรา 46 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา อยู่ภายใต้บังคับของมาตรา 145 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง และมาตรา 15 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา กล่าวคือ (ข้อเท็จจริงตามที่ปรากฏในคำพิพากษาคดีส่วนอาญา) จะผูกพันคู่ความเท่านั้น ตามฎีกาที่ 36/2501 โจทก์เป็นบุคคลภายนอก มิได้เป็นคู่ความหรือผู้สืบสิทธิจากคู่ความในคดีอาญาแดงที่ 420/2505 นั้น ข้อเท็จจริงที่ว่า จำเลยที่ 1 มิได้มีความผิดฐานประมาทย่อมไม่มีผลผูกพันโจทก์

พิพากษายืน

หมายเลขคดีดำศาลฎีกา

แหล่งที่มา กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา