คดีนี้มีปัญหาขึ้นมาสู่ศาลฎีกาเกี่ยวกับการบังคับคดีตามคำพิพากษาศาลฎีกาซึ่งได้พิพากษาให้โจทก์มีสิทธิไถ่ถอนการขายฝากที่ดินโฉนดที่ 131, 132 ศาลชั้นต้นอ่านคำพิพากษาให้คู่ความฟังเมื่อวันที่ 18 สิงหาคม 2501 แล้วมีคำบังคับให้ปฏิบัติตามคำพิพากษาภายใน15 วัน จนวันที่ 23 เมษายน 2505 โจทก์ที่ 3 ได้ยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้น ขอให้เรียกจำเลยมารับเงินค่าไถ่ถอน ต่อมาวันที่ 20 พฤศจิกายน 2506 โจทก์ที่ 1 ยื่นคำร้องว่าได้นำเงิน 30,000 บาทมาวางศาลแล้ว จำเลยได้คัดค้านไม่ยอมให้ไถ่ถอน อ้างว่าโจทก์ไม่ใช้สิทธิไถ่ถอนภายใน 15 วันตามคำบังคับ ย่อมหมดสิทธิ ศาลชั้นต้นให้ยกคำร้องขอไถ่ถอนของโจทก์

โจทก์ที่ 1 อุทธรณ์

ศาลอุทธรณ์เห็นว่า โจทก์ยังมีสิทธิขอไถ่ถอนภายในกำหนดอายุการบังคับคดีพิพากษากลับให้โจทก์มีสิทธิไถ่ถอนการขายฝากได้

จำเลยฎีกา

ศาลฎีกาเห็นว่า ตามที่จำเลยฎีกาว่าคดีนี้ศาลบังคับให้ปฏิบัติตามคำพิพากษาภายใน 15 วัน เป็นการบังคับทั้งโจทก์และจำเลยเมื่อโจทก์ไม่เอาเงินมาชำระให้จำเลยภายในกำหนด ก็เป็นอันหมดสิทธิไถ่ถอนนั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วยในข้อที่ว่าคดีนี้ศาลได้มีคำบังคับทั้งโจทก์และจำเลย แต่เมื่อพ้นระยะเวลา 15 วันตามคำบังคับแล้วจะถือว่าเป็นอันหมดสิทธิไถ่ถอนตามที่จำเลยฎีกามานั้นยังไม่ได้เพราะคำพิพากษามิได้กล่าวไว้เช่นนั้นศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อโจทก์ไม่ปฏิบัติตามคำบังคับ จำเลยย่อมมีสิทธิที่จะขอให้ดำเนินการบังคับคดีให้โจทก์ปฏิบัติตามคำพิพากษาได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 271 ได้

ที่จำเลยฎีกาว่า คดีนี้สัญญาขายฝากมีกำหนด 2 ปีเท่านั้น ถ้าเอาอายุการบังคับคดี 10 ปีมาใช้ ก็จะกลายเป็นยืดระยะเวลาการไถ่ถอนการขายฝาก เป็นการฝ่าฝืนประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 496 ซึ่งห้ามมิให้ขยายเวลาไถ่ถอนนั้น ศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อศาลได้มีคำพิพากษาแล้วย่อมเกิดเป็นหนี้ตามคำพิพากษาขึ้น โจทก์จำเลยจะต้องปฏิบัติตามคำพิพากษานั้น โดยโจทก์จำเลยต่างก็กลายสภาพเป็นเจ้าหนี้หรือลูกหนี้ตามคำพิพากษาอันจะบังคับคดีกันได้ภายในกำหนด 10 ปี ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 271 หาใช่เป็นการขยายระยะเวลาไถ่ถอนดังที่จำเลยฎีกาขึ้นมาไม่

พิพากษายืน

หมายเลขคดีดำศาลฎีกา

แหล่งที่มา กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา