โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้ยืมเงินไปจากโจทก์รวม 5 ครั้งเป็นเงิน 209,000 บาท ปรากฏหลักฐานตามสำเนาเอกสารท้ายคำฟ้อง หลังจากที่จำเลยรับเงินไปแล้ว จำเลยได้ชำระหนี้ให้แก่โจทก์บางส่วน รวมเป็นเงิน 76,709 บาทแล้วจำเลยไม่ชำระเงินให้แก่โจทก์อีก โจทก์ทวงถามแล้วแต่จำเลยเพิกเฉยขอให้บังคับจำเลยชำระเงินจำนวน 132,291 บาทพร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จ

จำเลยให้การว่า ไม่ได้กู้ยืมเงินโจทก์ โจทก์ให้จำเลยเป็นตัวแทนไปติดต่อซื้อเหมามะม่วงในสวนหรือไร่ผู้อื่น โดยโจทก์ให้บำเหน็จแก่จำเลย จำนวนเงินตามเอกสารท้ายคำฟ้องเป็นเงินที่โจทก์นำไปวางมัดจำค่ามะม่วง หลังจากวางมัดจำแล้ว โจทก์ไปเก็บมะม่วงเพียงครั้งเดียวแล้วไม่ไปเก็บอีกและไม่ชำระค่ามะม่วงที่เหลือ ทำให้เจ้าของมะม่วงเสียหายขอให้ยกฟ้อง

ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินจำนวน132,291 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์

จำเลยอุทธรณ์

ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้อง

โจทก์ฎีกา โดยผู้พิพากษาที่ได้นั่งพิจารณาคดีในศาลชั้นต้นรับรองว่ามีเหตุสมควรที่จะฎีกาในข้อเท็จจริงได้

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่า จำเลยได้เอาเงินไปจากโจทก์เป็นคราว ๆ รวม 5 ครั้ง เป็นเงินทั้งสิ้น209,000 บาท โดยโจทก์จำเลยตกลงกันให้จำเลยเอาเงินที่รับไปเหมามะม่วงและเอามะม่วงมาส่งให้โจทก์โดยหักค่ามะม่วงจากเงินที่รับไป จำเลยได้นำมะม่วงมาส่งให้โจทก์รวม 14 ครั้งคิดค่ามะม่วงแล้วเป็นเงิน 76,709 บาท เมื่อส่งมะม่วงหมดแล้วจึงคิดบัญชีกันหากค่ามะม่วงที่ส่งให้โจทก์ยังไม่พอกับจำนวนเงินที่จำเลยเอาไปจำเลยจะต้องรับผิดชอบ ตามข้อเท็จจริงดังกล่าวหาใช่เป็นเรื่องที่จำเลยกู้ยืมเงินโจทก์และตกลงจะนำเงินมาใช้คืนให้โจทก์ไม่จึงไม่ใช่เรื่องกู้ยืมเงินตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 653 แต่กรณีเช่นนี้นิติสัมพันธ์ระหว่างโจทก์กับจำเลยเป็นลักษณะของบัญชีเดินสะพัดตามมาตรา 856 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

แม้โจทก์จะฟ้องและฎีกาว่าจำเลยกู้ยืมเงินโจทก์ไปแต่โจทก์ก็ได้อ้างเอกสารท้ายฟ้องซึ่งตรงกับเอกสารหมาย จ.1และ จ.2 มาเป็นหลักในการฟ้องด้วย ซึ่งเมื่อพิเคราะห์คำฟ้องประกอบกับเอกสารท้ายฟ้องซึ่งตรงกับเอกสารหมาย จ.1 และจ.2 อันกล่าวถึงรายละเอียดเกี่ยวกับการที่จำเลยเอาเงินโจทก์ไป และข้อตกลงระหว่างโจทก์จำเลยรวมทั้งการคิดราคาค่ามะม่วงแต่ละครั้งที่จำเลยนำมาส่งให้โจทก์แล้ว เห็นได้ว่าฟ้องโจทก์บรรยายเข้าลักษณะของบัญชีเดินสะพัด ซึ่งศาลมีอำนาจยกบทกฎหมายที่ถูกต้องมาปรับแก่คดีได้ ดังนั้นเมื่อคิดค่ามะม่วงหักออกจากจำนวนเงินที่จำเลยรับไปจำเลยยังเป็นหนี้โจทก์อยู่ 132,291 บาท จำเลยจึงต้องรับผิดต่อโจทก์และศาลย่อมมีคำพิพากษาบังคับให้จำเลยชำระเงินจำนวนดังกล่าวแก่โจทก์ได้

พิพากษากลับ ให้บังคับคดีตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น

หมายเลขคดีดำศาลฎีกา

แหล่งที่มา กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา