ได้ความว่าโจทก์ไปได้นางเสนบุตรีนายจากนางสินเป็นภริยานายจากได้เรียกเงิน ๔๘๐ บาทเป็นค่าเรือนหอซึ่งได้ปลูกอยู่แล้วในที่ดินของหญิง โจทก์กับภริยาได้ครอบครองเรือนหลังนี้อยู่ประมาณ ๓ ปีจึงย้ายไปทำมาหากินที่อื่น นายจากจึงได้ทำพินัยกรรมยกเรือนหลังนี้ให้จำเลย

ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยคืนเรือนให้โจทก์

ศาลอุทธรณ์เห็นว่าเรือนหลังนี้เป็นอสังหาริมทรัพย์ การที่โจทก์ให้เงินแก่นายจากเช่นนี้เป็นทำนองการซื้อขาย เมื่อไม่ได้สัญญาจดทะเบียนต่อเจ้าพนักงานโจทก์ก็หาได้กรรมสิทธิไม่ เรือนยังคงเป็นของนายจาก ๆ จึงมีสิทธิทำพินัยกรรมให้จำเลยได้

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าแม้เรือนหอรายนี้จะเป็นอสังหาริมทรัพย์ก็ดี เรื่องนี้เกิดเมื่อ พ.ศ.๒๔๖๙ จำต้องวินิจฉัยตามหลักกฎหมายผัวเมีย ณ บัดนั้น เห็นว่าเรื่องนี้เป็นเรื่องฝ่ายหญิงเรียกเอาเงินจากขายเป็นค่าเรือนหอซึ่งปลูกอยู่แล้วในที่ดินของหญิงตามนัยแห่งคำพิพากษาฎีกาที่ ๖๑๒/๑๒๕ เรือนนั้นตกเป็นเรือนหอของขาย จึงพิพากษาให้โจทก์ชนะคดีตามศาลชั้นต้น

หมายเลขคดีดำศาลฎีกา

แหล่งที่มา กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา