โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเข้ามาเป็นผู้จัดการชุมนุมสหกรณ์โจทก์โดยจำเลยได้จำนองที่ดินโฉนดเลขที่ 5167 กับ 5168 เพื่อประกันการเสียหายในระหว่างปฏิบัติหน้าที่ ต่อมาจำเลยทำความเสียหายแก่โจทก์และทำหนังสือรับสภาพหนี้ไว้กับโจทก์เป็นเงิน 390,000 บาท และได้จำนองที่ดินโฉนดเลขที่ 5165 กับ 5166 เป็นประกันขอให้บังคับจำเลยใช้เงินที่ค้างชำระ และดอกเบี้ย

จำเลยให้การว่า จำเลยได้จำนองที่ดินโฉนดเลขที่ 5165 กับ 5166 รวม2 แปลงเพื่อประกันหนี้ตามฟ้อง ไม่ได้จำนองที่ดินโฉนดเลขที่ 5167 และ 5168 โจทก์ชอบที่จะบังคับจำนองเอาจากที่ดิน 2 โฉนดหลังเท่านั้น หนังสือรับสภาพหนี้ลงชื่อไม่ถูกต้องตามข้อบังคับของโจทก์ การบอกกล่าวบังคับจำนองไม่ชอบด้วยกฎหมาย

ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยใช้เงิน 310,385 บาท พร้อมดอกเบี้ย ถ้าไม่ชำระให้ยึดทรัพย์สินที่จำนองไว้ขายทอดตลาดชำระหนี้ให้โจทก์

จำเลยอุทธรณ์

ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน

จำเลยฎีกา

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การที่โจทก์ฟ้องโดยอาศัยมูลหนี้ตามหนังสือรับสภาพหนี้ซึ่งจำนองที่ดินโฉนดที่ 5165 และโฉนดเลขที่ 5166 เป็นประกัน จึงชอบที่จะบังคับจำนองเฉพาะที่ดินสองแปลงนี้เท่านั้น เพราะโจทก์สละสิทธิในมูลหนี้เดิมแล้วจะบังคับจำนองที่ดินโฉนดที่ 5167 และโฉนดที่ 5168 ตามที่ประกันไว้แต่เดิมไม่ได้เพราะที่ดิน 2 โฉนดดังกล่าวหลุดพ้นจากการจำนองไปแล้วนั้น โจทก์ได้นำสืบให้เห็นแล้วว่าที่ให้จำเลยทำหนังสือรับสภาพหนี้ แล้วนำโฉนดอีก 2 แปลงมาทำจำนองก็เพราะที่ดิน 2 โฉนดแรกนั้นราคาไม่เพียงพอกับหนี้สินที่จำเลยก่อขึ้น จึงต้องมีการเอาโฉนดที่ดินอีก 2 แปลงมาจำนอง เห็นว่าที่จำเลยทำหนังสือรับสภาพหนี้ก็เพราะจำเลยนำเงินของโจทก์ไปใช้ส่วนตัว การทำหนังสือรับสภาพหนี้ไว้ให้ไม่ได้ทำให้มูลหนี้เดิมระงับไปหนังสือรับสภาพหนี้คงเป็นเพียงหลักฐานแห่งการสงวนสิทธิเรียกร้องอันมีอยู่ในมูลหนี้เดิมนั่นเองดังนั้น เมื่อโจทก์ยังไม่ได้รับชำระหนี้นั้น โจทก์ชอบที่จะบังคับเอาแก่ที่ดินโฉนดเลขที่ 5167 และ 5168 ที่จำเลยนำมาจำนองเพื่อประกันการชำระหนี้ก่อนเกิดเหตุได้ด้วยศาลล่างทั้งสองพิพากษาชอบแล้ว

พิพากษายืน

หมายเลขคดีดำศาลฎีกา

แหล่งที่มา กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา