พินัยกรรม
สอบถามครับ ยายทำพินัยกรรม เขียนว่าพินัยกรรมลับ มีคนลงชื่อว่าเป็นคนพิมพ์ในพินัยกรรมแต่ไม่มีพยาน แล้วยายลงชื่อ แล้วเอาไปไว้ที่อำเภอ เท่าที่ดูพินัยกรรมแบบลับให้แค่คนทำพินัยกรรมลงชื่อได้ แบบนี้ถือว่าผิดแบบและเป็นโมฆะไหมครับ
คำตอบจากทนาย (5)
A: พินัยกรรมลับ ต้องทำข้อกำหนดพินัยกรรมให้ผู้ทำพินัยกรรมลงลายมือชื่อในพินัยกรรม และปิดผนึกพินัยกรรมนั้น แล้วลงลายมือชื่อคาบรอยผนึกนั้น จากนั้นผู้ทำพินัยกรรมต้องนำพินัยกรรมที่ผนึกนั้นไปแสดงต่อที่ว่าการอำเภอ และพยานอีกอย่างน้อย 2 คน แจ้งแก่บุคคลเหล่านั้นว่าเป็นพินัยกรรมของตน ให้นายทะเบียนจดถ้อยคำของผู้ทำพินัยกรรมและวันเดือนปีไว้บนซองและประทับตราตำแหน่ง พร้อมให้นายทะเบียน ผู้ทำพินัยกรรมและพยานลงลายมือชื่อบนซอง จึงจะสมบูรณ์ตาทกฎหมายครับ ดังนี้จากข้อเท็จจริงเมื่อไม่มีพยานก็ไม่สมบูรณ์ครับ
A: หากพินัยกรรมที่ยายทำระบุว่าเป็น พินัยกรรมแบบเอกสารลับ แต่ดำเนินการไม่ครบถ้วนตามขั้นตอนที่กฎหมายกำหนด พินัยกรรมนั้นจะ ตกเป็นโมฆะในฐานะพินัยกรรมลับ ทันทีครับ ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1660 การทำพินัยกรรมแบบเอกสารลับมีเงื่อนไขสำคัญที่ต้องทำดังนี้: ต้องมีพยาน: ยายต้องนำพินัยกรรมที่ปิดผนึกแล้วไปแสดงต่อนายอำเภอ พร้อมพยานอย่างน้อย 2 คน เพื่อยืนยันว่าเป็นพินัยกรรมของตน ระบุชื่อผู้พิมพ์: หากไม่ได้เขียนเองทั้งฉบับ (เช่น มีคนพิมพ์ให้) ยายต้องแจ้ง ชื่อและภูมิลำเนาของผู้พิมพ์ ให้นายอำเภอและพยานทราบเพื่อบันทึกไว้บนซอง การลงลายมือชื่อบนซอง: นายอำเภอ พยานทั้ง 2 คน และยาย (ผู้ทำพินัยกรรม) ต้องลงลายมือชื่อบนซอง ตรงรอยปิดผนึก สรุปสถานะพินัยกรรมของคุณยาย: เป็นโมฆะในฐานะพินัยกรรมลับ: เพราะไม่มีพยาน 2 คนร่วมรับรู้และลงชื่อบนซองต่อหน้าเจ้าหน้าที่ตามแบบที่กฎหมายบังคับ อาจยังมีผลเป็น "พินัยกรรมแบบธรรมดา" ได้: หากเนื้อหาภายในพินัยกรรมมีการลงวัน เดือน ปี และยายได้ลงลายมือชื่อไว้ ต่อหน้าพยาน 2 คน ที่เซ็นชื่อรับรองในขณะนั้น ศาลอาจถือว่ามีผลสมบูรณ์เป็นพินัยกรรมแบบธรรมดาตามมาตรา 1656 แทนได้ครับ เป็นโมฆะทั้งหมด: หากพยานที่ลงชื่อในฐานะผู้พิมพ์ ไม่ได้ลงชื่อรับรองในฐานะ "พยาน" ต่อหน้ายายในขณะที่ยายเซ็นชื่อ หรือไม่มีพยานคนอื่นเลย พินัยกรรมนี้จะไม่มีผลบังคับทางกฎหมาย และทรัพย์มรดกจะตกแก่ทายาทโดยธรรมตามปกติ
A: เรื่องพินัยกรรมลับตามที่ระบุไม่สามารถใช้บังคับ ได้ เนื่องจากเป็นการทำที่ผิดรูปแบบตามที่กฏหมายกำหนด ในส่วนนี้อาจจำเป็นต้องใช้บทกฏหมายทั่วไปเรื่องมรดกมาปรับบังคับใช้กับกองมรดกเพื่อแบ่งปันให้กับทายาท ครับ
A: พินัยกรรมพิมพ์หรือเขียนธรรมดาแล้วลงชื่อ แต่ไม่มีพยาน กรณีนี้ถือเป็น พินัยกรรมแบบธรรมดา ซึ่งกฎหมายกำหนดว่า ต้องมี พยานอย่างน้อย 2 คน อยู่พร้อมกัน และลงลายมือชื่อรับรอง ถ้า ไม่มีพยาน พินัยกรรมจะ ตกเป็นโมฆะ ใช้บังคับไม่ได้ เพราะไม่เป็นไปตามแบบที่กฎหมายกำหนด พินัยกรรมฉบับนี้ก็ดูจะแปลกอยู่ ถ้าไม่มีพยานรับรองก็ไม่มีผลบังคับ
A: พินัยกรรมแบบลับ ต้องเขียนหรือพิมพ์และลงชื่อผู้ทำพินัยกรรมเอง แล้วใส่ซองปิดผนึก และนำไปแสดงต่อนายอำเภอ ต่อหน้าพยาน 2 คน ถ้าไม่มีพยาน ไม่เป็นไปตามแบบที่กฎหมายกำหนด พินัยกรรมไม่สมบูรณ์ ไม่อาจใช้ได้ค่ะ
