หนีคดีมา 20 กว่าปี อยากทำบัตรประชาชน
อยู่ในเหตุการณ์ ชายคนหนึ่งสั่งร้านตัวเองอุ้มคนมาฆ่า แต่ถูกหลานหักหลัง เพราะไปด่าแม่ของหลาน อยู่ในเหตุการณ์กับเพื่อนอีก 2 คน ตอนนั้นผมอายุ 19 ปี ผมถูกตั้งข้อหาร่วมกันฆ่าผู้อื่น ผมไม่ได้ฆ่าใคร ผมไม่มีเงินจ้างทนายความ เขาเป็นคนจน ผมพยายามหาที่ปรึกษา เพื่อจะช่วยเหลือผมในเรื่องนี้ครับ ขอบคุณครับ
คำตอบจากทนาย (2)
A: กรณีผู้ถูกกล่าวหาหลบหนีคดีอาญาเป็นเวลาประมาณยี่สิบปี ต้องพิจารณาแยกประเด็นความผิดกับสิทธิทางทะเบียนราษฎร ความผิดฐานร่วมกันฆ่าผู้อื่นเป็นความผิดร้ายแรงซึ่งโดยหลักไม่มีอายุความขาดลง่าย หากคดีอยู่ระหว่างหลบหนี อายุความอาจจะสะดุดหยุดลงได้ จึงมีความเป็นไปได้ว่าหมายจับยังมีผลอยู่ การที่ผู้ถูกกล่าวหาอ้างว่าไม่ได้ลงมือฆ่า แต่เพียงอยู่ในเหตุการณ์ พนักงานสอบสวนและศาลจะพิจารณาจากพฤติการณ์ร่วม การสนับสนุน หรือการรู้เห็นเป็นใจ ซึ่งอาจทำให้ต้องรับผิดในฐานะตัวการร่วมได้ แม้ไม่ได้เป็นผู้ลงมือโดยตรง ส่วนการทำบัตรประจำตัวประชาชน เป็นสิทธิของบุคคลสัญชาติไทย แม้มีหมายจับก็ยังสามารถขอมีบัตรได้ แต่ในทางปฏิบัติเมื่อเจ้าหน้าที่ตรวจสอบข้อมูล อาจพบหมายจับและแจ้งพนักงานสอบสวนเข้าควบคุมตัวได้ ผู้ถูกกล่าวหาจึงควรประเมินความเสี่ยงก่อนเข้าติดต่อหน่วยงานของรัฐ แนวทางที่เหมาะสมคือเข้าพบทนายเพื่อขอคำปรึกษาโดยตรง หากไม่มีเงิน สามารถขอความช่วยเหลือจากสภาทนายความเพื่อขอทนายอาสา หรือเมื่อเข้ามอบตัวแล้วร้องขอให้ศาลตั้งทนายให้ การเข้ามอบตัวโดยสมัครใจอาจเป็นเหตุให้ศาลใช้ดุลพินิจเรื่องการประกันตัว ผู้ถูกกล่าวหาควรรวบรวมพยานหลักฐานที่แสดงว่าไม่มีส่วนร่วมในการกระทำผิดเพื่อใช้ต่อสู้คดีต่อไป
A: หากคุณหนีคดีมานานกว่า 20 ปี และต้องการกลับมาทำบัตรประชาชนเพื่อเริ่มต้นชีวิตใหม่ ข้อมูลต่อไปนี้คือแนวทางดำเนินการและช่องทางขอความช่วยเหลือทางกฎหมายโดยไม่มีค่าใช้จ่ายครับ 1. ตรวจสอบ "อายุความ" ของคดี ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 95 คดีอาญาที่มีโทษ ประหารชีวิต หรือจำคุกตลอดชีวิต (เช่น คดีร่วมกันฆ่าผู้อื่นตามมาตรา 288 หรือ 289) จะมี อายุความ 20 ปี หากคดีขาดอายุความแล้ว: สิทธิในการนำคดีมาฟ้องระงับไปตามกฎหมาย คุณสามารถดำเนินการขอถอนหมายจับที่สถานีตำรวจต้นเรื่องเพื่อให้ชื่อพ้นจากระบบ และกลับไปทำบัตรประชาชนได้ตามปกติ หากคดียังไม่ขาดอายุความ: หากคุณไปทำบัตรประชาชนที่อำเภอ ระบบจะแจ้งเตือน (ติดตัวแดง) และเจ้าหน้าที่อาจประสานงานจับกุมตามหมายจับที่มีอยู่ในระบบทันที 2. ช่องทางปรึกษาทนายความฟรี (สำหรับผู้มีรายได้น้อย) เนื่องจากคุณไม่มีเงินจ้างทนายความ มีหน่วยงานของรัฐและองค์กรวิชาชีพที่พร้อมให้ความช่วยเหลือฟรี ดังนี้: สภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์: ให้บริการปรึกษากฎหมายฟรีทุกวัน (08.30 – 16.30 น.) ผ่าน สายด่วน 1167 หรือติดต่อทนายอาสาประจำสถานีตำรวจใกล้บ้าน สำนักงานช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภา (ส.ช.น.): เน้นช่วยเหลือผู้ยากจนที่ไม่ได้รับความเป็นธรรมในคดีอาญา โทร. 02-887-6801-7 กระทรวงยุติธรรม: สามารถติดต่อสำนักงานยุติธรรมจังหวัดทั่วประเทศ หรือโทร สายด่วนยุติธรรม 1111 กด 77 เพื่อขอรับความช่วยเหลือด้านกฎหมายและการพิสูจน์ความบริสุทธิ์ 3. ข้อแนะนำเบื้องต้น ตรวจสอบสถานะคดี: แนะนำให้ใช้ช่องทางสายด่วนด้านบนเพื่อให้ทนายความช่วยตรวจสอบสถานะหมายจับและวันหมดอายุความที่แน่นอนก่อนปรากฏตัวต่อเจ้าหน้าที่ การสู้คดี: หากคดียังไม่หมดอายุความ การมีทนายความ (ซึ่งรัฐจะจัดหาให้ฟรีหากไม่มีเงินจ้าง) จะช่วยในการนำเสนอข้อเท็จจริงว่าคุณอยู่ในเหตุการณ์แต่ไม่มีเจตนาฆ่า หรือไม่มีส่วนร่วมในการลงมือ ซึ่งอาจช่วยให้พ้นผิดหรือได้รับการลดหย่อนโทษ
