หมิ่นประมาท
โดนด่าลงโซเชียลว่าอีควาย
คำตอบจากทนาย (6)
A: กรณีถูกด่าทอในสื่อสังคมออนไลน์ด้วยถ้อยคำว่า “อีควาย” ต้องวิเคราะห์แยกเป็น 2 ประเด็น คือ เข้าข่ายความผิดอาญาฐานหมิ่นประมาทหรือไม่ เป็นเพียงการดูหมิ่นซึ่งหน้า หรือเป็นความผิดฐานอื่นแทน 1️⃣ ความผิดฐานหมิ่นประมาท ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 บัญญัติว่า ผู้ใดใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สาม โดยประการที่น่าจะทำให้ผู้นั้นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง ผู้นั้นกระทำความผิดฐานหมิ่นประมาท องค์ประกอบสำคัญคือ “การใส่ความ” ซึ่งโดยแนวคำพิพากษาศาลฎีกา หมายถึง การกล่าวข้อเท็จจริง มิใช่เพียงคำด่าทอหยาบคาย คำว่า “อีควาย” เป็นถ้อยคำด่าทอ ไม่ใช่การกล่าวข้อเท็จจริง จึง โดยหลักทั่วไปไม่เข้าองค์ประกอบความผิดฐานหมิ่นประมาท เพราะไม่มีการใส่ความเป็นข้อเท็จจริงใด ๆ 2️⃣ ความผิดฐานดูหมิ่น กรณีเป็นการด่าทอด้วยถ้อยคำหยาบคาย อาจเข้าข่ายความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 393 คือ ดูหมิ่นผู้อื่นซึ่งหน้า หรือด้วยการโฆษณา ประเด็นสำคัญคือ หากพิมพ์ลง Facebook, TikTok, Line OpenChat ฯลฯ ซึ่งเป็นพื้นที่สาธารณะ มีบุคคลที่สามสามารถเห็นข้อความได้ ศาลมักตีความว่าเป็น “ดูหมิ่นโดยการโฆษณา” มีโทษปรับไม่เกิน 10,000 บาท 3️⃣ แนววินิจฉัยในทางปฏิบัติ ศาลฎีกาวางหลักโดยสม่ำเสมอว่า คำด่า เช่น “ไอ้เลว”, “อีบ้า”, “ไอ้ชั่ว” ฯลฯ หากเป็นเพียงคำด่าทั่วไป ไม่ได้กล่าวหาข้อเท็จจริง → ไม่เป็นหมิ่นประมาท → แต่อาจเป็นความผิดฐานดูหมิ่น 4️⃣ สิทธิเรียกค่าเสียหายทางแพ่ง แม้โทษทางอาญาจะเป็นเพียงดูหมิ่น แต่ผู้เสียหายยังสามารถฟ้องคดีแพ่งเรียกค่าสินไหมทดแทนได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 420 ฐานละเมิด ต้องพิสูจน์ว่า การด่าทอนั้นทำให้เสื่อมเสียชื่อเสียง เกิดความเสียหายจริง เช่น เสียภาพลักษณ์ทางธุรกิจ 5️⃣ แนวทางดำเนินการ หากท่านประสงค์จะดำเนินคดี ควร แคปหน้าจอ (ต้องเห็นชื่อบัญชี วันเวลา URL ชัดเจน) บันทึกประจำวันไว้เป็นหลักฐาน ยื่นคำร้องทุกข์ภายใน 3 เดือนนับแต่รู้ตัวผู้กระทำผิด (เป็นความผิดอันยอมความได้) สรุปทางกฎหมาย คำว่า “อีควาย” โดยลำพัง ❌ ไม่ใช่หมิ่นประมาท (เพราะไม่ใช่การใส่ความเป็นข้อเท็จจริง) ⚖️ แต่อาจเป็นความผิดฐานดูหมิ่นโดยการโฆษณา 💰 และสามารถฟ้องเรียกค่าเสียหายทางแพ่งได้ หากข้อเท็จจริงมีรายละเอียดเพิ่มเติม เช่น มีการกล่าวหาอย่างอื่นประกอบด้วย อาจเปลี่ยนผลทางคดีได้ ควรวิเคราะห์ถ้อยคำทั้งหมดประกอบกันอย่างรอบคอบ
A: การโพสต์ว่า "อีควาย" เป็นเพียงถ้อยคำดูหมิ่น เหยียดหยาม ไม่ถือเป็นถ้อยคำหมิ่นประมาทครับ แต่อย่างไรก็ตาม เมื่อคู่กรณีได้ด่าโดยลงบนสื่อโซเชี่ยล ถือเป็นการดูหมิ่นผู้อื่นด้วยการโฆษณา สามารถแจ้งความ/ฟ้องดำเนินคดีฐานดูหมิ่นได้ครับ
A: รวบรวมหลักฐานทั้งหมดและนำหลักฐานดังกล่าวไปแจ้งความต่อเจ้าหน้าที่ตำรวจ เพื่อให้เจ้าหน้าที่ตำรวจแจ้งข้อหาและออกหมายเรียกคู่ความมาสอบเพิ่มเพื่อรวบรวมพยานหลักฐานที่จะนำส่งอัยการ เพื่อที่อัยการจะได้นำหลักฐานทั้งหมดขึ้นฟ้องต่อศาลค่ะ
A: การด่าผู้อื่นว่า "อีควาย" ลงโซเชียลนั้น ตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาและข้อกฎหมายปัจจุบัน (2569) มีประเด็นที่ต้องพิจารณาดังนี้ครับ: 1. เป็นความผิดฐาน "ดูหมิ่นด้วยการโฆษณา" การด่าด้วยคำว่า "อีควาย" ถือเป็น คำด่าหยาบคาย ที่เป็นการเปรียบเทียบคนกับสัตว์สี่เท้า มีลักษณะเป็นการ ดูถูก เหยียดหยาม หรือทำให้อับอาย ฐานความผิด: ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 393 (ดูหมิ่นผู้อื่นด้วยการโฆษณา) โทษ: จำคุกไม่เกิน 1 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ 2. มักไม่เข้าข่าย "หมิ่นประมาท" คำว่า "อีควาย" โดยลำพังเป็นเพียงคำด่าทอ (ดูหมิ่น) ไม่ใช่การ "ใส่ความ" หรือการยืนยันข้อเท็จจริงที่ทำให้เสียชื่อเสียงต่อบุคคลที่สาม ยกเว้น: หากมีการโพสต์ด่าร่วมกับการกุเรื่องหรือใส่ร้ายเรื่องอื่นที่ทำให้คนเข้าใจผิดและเสื่อมเสียชื่อเสียงอย่างแรง อาจผิด มาตรา 326 หรือ 328 (หมิ่นประมาทโดยการโฆษณา) ซึ่งมีโทษหนักกว่าคือจำคุกไม่เกิน 2 ปี และปรับไม่เกิน 200,000 บาท 3. แนวทางปฏิบัติหากต้องการดำเนินคดี รวบรวมหลักฐาน: แคปหน้าจอที่แสดงข้อความด่า ชื่อบัญชีผู้โพสต์ วันเวลา และลิงก์ (URL) ของโพสต์นั้น แจ้งความ: สามารถนำหลักฐานไป แจ้งความดำเนินคดี ได้ที่สถานีตำรวจในท้องที่เกิดเหตุ หรือแจ้งต่อ กองบัญชาการตำรวจสืบสวนสอบสวนอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (CCIB) ข้อควรระวัง: หากมีการด่าโต้ตอบกันไปมา (สมัครใจทะเลาะวิวาททางวาจา) ศาลอาจมองว่าต่างฝ่ายต่างผิดและอาจไม่ลงโทษฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง
A: คำด่าธรรมดาอย่าง "อีควาย" มักถูกตีความเป็นการดูหมิ่นมากกว่าการใส่ความจริง หากโพสต์บน Facebook แบบสาธารณะจะยกระดับเป็น "หมิ่นประมาทโดยการโฆษณา" ตามมาตรา 328 เพราะเผยแพร่ต่อคนจำนวนมาก แม้ไม่เอ่ยชื่อตรงๆ แต่ถ้าผู้เห็นเข้าใจได้ชัดเจนว่าหมายถึงใคร ก็ผิด
A: โดนด่าว่าอีความถือเป็นคำดูหมิ่น คนไม่สามารถเป็นควายได้ แต่กฎหมายก็ถือว่าเป็นความผิด ถือว่าทำให้เราเสื่อมเสีย ถูกดูหมิ่นถูกเกลียดชัง ยิ่งถ้ามีพฤติการณ์ในคอมเม้นต์นั้นมีรูปเราถือว่าคนนั้นยืนยันว่าเป็นเรา ยืนยังว่าด่าเรา สามารถเอาผิดได้ครับ
