ขอปรึกษาอีกครั้งหนึ่งให้เคลียร์ ทนายไปคัดทะเบียนราษฎร์มาฟ้องคดีเราแล้วถ่ายสำเนาทะเบียนราษฎร์เราเกบไว้
ทนายคู่กรณีคัดสำเนาทะเบียนราษฎร์ฟ้องคดีอาญาเรา แล้วถ่ายสำเนาทะเบียนราษฎร์เราเก็บไว้ ต่อมานำสำเนานั้นไปยื่นฟ้องคดีแพ่ง อย่างนี้มีความผิดไหม และถือเป็นผู้ควบคุมข้อมูลตามกฎหมาย pdpa ไหม
คำตอบจากทนาย (2)
A: การที่ทนายความคัดสำเนาทะเบียนราษฎรมาเพื่อดำเนินคดีหนึ่ง แล้วนำสำเนาชุดเดิมไปใช้ในอีกคดีหนึ่ง (เช่น คัดมาฟ้องอาญา แต่ต่อมานำไปใช้ฟ้องแพ่งด้วย) มีประเด็นทางกฎหมายที่ต้องแยกพิจารณาดังนี้ครับ: 1. มีความผิดตามกฎหมายทะเบียนราษฎรหรือไม่? การคัดข้อมูลต้องตรงตามวัตถุประสงค์: โดยปกติทนายความมีอำนาจคัดทะเบียนราษฎรได้หากแสดงส่วนได้เสีย เช่น มีใบแต่งทนายความเพื่อฟ้องคดี แต่กฎหมายระบุว่าต้องใช้ข้อมูล "เพื่อวัตถุประสงค์ที่ได้แจ้งต่อนายทะเบียนเท่านั้น" ความเสี่ยงทางอาญา: หากนำข้อมูลไปใช้ในเรื่องอื่นที่ไม่เกี่ยวกับวัตถุประสงค์ที่แจ้งไว้ (เช่น แจ้งว่าจะฟ้องคดี ก. แต่เอาไปใช้คดี ข.) และการนำไปใช้หรือเปิดเผยนั้นก่อให้เกิดความเสียหายแก่เจ้าของข้อมูล อาจมีความผิดตาม พ.ร.บ. การทะเบียนราษฎร พ.ศ. 2534 (มาตรา 48/1 และ 49) ซึ่งมีโทษจำคุกและปรับ 2. ผิดกฎหมาย PDPA หรือไม่? ข้อยกเว้นการฟ้องร้องคดี: พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) มีข้อยกเว้นว่าไม่ต้องขอความยินยอมหากเป็นการเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลเพื่อ "สิทธิเรียกร้องตามกฎหมาย การปฏิบัติตามหรือการใช้สิทธิเรียกร้องตามกฎหมาย หรือการยกขึ้นต่อสู้สิทธิเรียกร้องตามกฎหมาย" สรุป: หากทนายความนำไปใช้เพื่อการ "ฟ้องคดี" จริงๆ มักจะได้รับความคุ้มครองภายใต้ข้อยกเว้นนี้ และโอกาสผิด PDPA จึงค่อนข้างน้อย อย่างไรก็ตาม ทนายความต้องระมัดระวังไม่ให้มีการนำข้อมูลไป "เผยแพร่ต่อสาธารณะ" นอกเหนือจากในกระบวนการพิจารณาของศาล 3. ทนายความเป็น "ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล" หรือไม่? ใช่: ในทางกฎหมาย PDPA ทนายความหรือสำนักงานกฎหมายถือเป็น "ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล" (Data Controller) เนื่องจากเป็นผู้ "กำหนดวัตถุประสงค์และการดำเนินการประมวลผลข้อมูล" (เช่น ตัดสินใจว่าจะคัดข้อมูลใครมาใช้ฟ้องคดีตอนไหน) หน้าที่: เมื่อเป็นผู้ควบคุมข้อมูล ทนายความจึงมีหน้าที่ต้องรักษาความปลอดภัยของข้อมูล ไม่ให้ข้อมูลรั่วไหล และต้องใช้ข้อมูลตามฐานอำนาจที่กฎหมายกำหนดเท่านั้น สรุป: การที่ทนายความคัดมาคดีหนึ่งแล้วใช้ต่ออีกคดี "เพื่อการฟ้องร้อง" มักไม่ผิด PDPA เพราะเข้าข้อยกเว้นเรื่องการใช้สิทธิทางศาล แต่ทนายความอาจมีความเสี่ยงในทางปกครองหรืออาญาตาม พ.ร.บ. ทะเบียนราษฎร หากนายทะเบียนถือว่าเป็นการใช้ผิดวัตถุประสงค์ที่ขอไว้ตอนแรกครับ
A: ได้ครับ ทนายสามารถคัดทะเบียนราษฎร์ เพื่อส่งโนติสและยื่นฟ้องต่อศาลได้หากเห็นว่าคดีมีมูล ยกตัวอย่างเช่น คดีผิดสัญญากู้ยืมเงิน หรือคดีต่างๆ เพื่อให้สะดวกในการปิดหมายเป็นต้นครับ ที่ถ่ายเก็บไว้เป็นสำเนาครับ
