คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ ฟ.2/2569 (คดีบิ๊กโจ๊ก)
อยากทราบว่าเป็นฟ้องซ้ำ ฟ้องซ้อน หรือดำเนินกระบวนพิจารณาซ้ำ หรือไม่แล้วค่าธรรมเนียมศาลอย่างไร มีมาตราไหนประกอบบ้างคะ
คำตอบจากทนาย (6)
A: ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ป.วิ.พ.) ที่นำมาใช้เทียบเคียง: มาตรา 144: ดำเนินกระบวนพิจารณาซ้ำ มาตรา 148: ฟ้องซ้ำ มาตรา 173 วรรคสอง (1): ฟ้องซ้อน สรุปสั้นๆ: หากคดีนี้เป็นการฟ้องขอสิทธิ์คืนตำแหน่งโดยไม่มีการเรียกค่าเสียหายที่เป็นตัวเงิน มักจะไม่มีค่าธรรมเนียมศาลครับ ส่วนเรื่องฟ้องซ้ำหรือซ้อน ต้องพิจารณาว่าประเด็นที่พิพาทในคดี ฟ.2/2569 นี้ เคยถูกวินิจฉัยหรือกำลังพิจารณาอยู่ในคดีอื่น (เช่น คดีในศาลอาญา หรือคำร้องต่อ ก.พ.ค.ตร.) ที่มีเนื้อหาและคู่ความเดียวกันหรือไม่ครับ
A: อ้างอิงข้อกฎหมายหลัก ดังนี้: พ.ร.บ. จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542: มาตรา 45: เรื่องการยกเว้นค่าธรรมเนียมศาลในคดีปกครองทั่วไป มาตรา 52: เรื่องหลักเกณฑ์การฟ้องคดีและการตรวจคำฟ้อง ระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุด ว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2543: ข้อ 97: ให้นำบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับโดยอนุโลม (ในส่วนที่ระเบียบไม่ได้กำหนดไว้)
A: การฟ้องคดีต่อศาลปกครอง โดยปกติแล้ว "คดีปกครองทั่วไป" (เช่น การฟ้องขอให้เพิกถอนคำสั่งทางปกครองที่ไม่ได้เกี่ยวกับการเรียกเงิน) ไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียมศาล ตามมาตรา 45 แห่ง พ.ร.บ. จัดตั้งศาลปกครองฯ แต่หากเป็น "คดีพิพาทเกี่ยวกับสัญญาทางปกครอง" หรือ "คดีที่มีคำขอให้สั่งให้ชดใช้ค่าเสียหายเป็นเงิน": ต้องชำระค่าธรรมเนียมศาลในอัตรา 2% ของทุนทรัพย์ แต่ไม่เกิน 200,000 บาท ในชั้นศาลปกครองสูงสุด หากเป็นการอุทธรณ์คำพิพากษาในคดีที่มีทุนทรัพย์ ก็ต้องเสียค่าธรรมเนียมศาลตามอัตราที่กำหนดเช่นกัน
A: ดำเนินกระบวนพิจารณาซ้ำ: คือการที่ศาลได้วินิจฉัยประเด็นใดประเด็นหนึ่งไปแล้วในระหว่างพิจารณา คู่ความจะมาร้องขอให้ศาลวินิจฉัยในประเด็นเดิมนั้นอีกไม่ได้ ข้อสังเกตในคดีนี้: หากคดีดังกล่าวเป็นการร้องขอให้ศาลตรวจสอบคำสั่งทางปกครอง (เช่น คำสั่งให้ออกจากราชการไว้ก่อน) ที่เคยมีการฟ้องหรือวินิจฉัยไปแล้วในศาลอื่นหรือคำร้องอื่นที่มีเนื้อหาเดียวกัน ก็จะตกอยู่ในข่ายของหลักการข้างต้นครับ
A: ฟ้องซ้อน: เกิดขึ้นเมื่อผู้ฟ้องคดีนำเรื่องที่กำลังอยู่ในระหว่างการพิจารณาของศาลปกครองหนึ่ง ไปยื่นฟ้องเป็นคดีใหม่ต่อศาลเดิมหรือศาลอื่น โดยเป็นคู่ความเดียวกันและมูลเหตุฟ้องเดียวกัน ฟ้องซ้ำ: เกิดขึ้นเมื่อศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งชี้ขาดในประเด็นแห่งคดีนั้นจนถึงที่สุดแล้ว คู่ความหน้าเดิมจะนำมูลเหตุนั้นมาฟ้องใหม่อีกไม่ได้
A: ในคดีปกครอง การพิจารณาเรื่องเหล่านี้จะใช้หลักการเดียวกับวิธีพิจารณาความแพ่ง โดยมีรายละเอียดตาม ระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุด ว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2543 (ซึ่งให้นำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับโดยอนุโลมผ่านมาตรา 6 ของระเบียบฯ)
