สรุปครบ ภาษีสำหรับคนมีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง

ถ้าคุณมีบ้าน มีที่ดิน หรือแม้แต่ห้องคอนโดไว้ปล่อยเช่า นี่คือสิ่งที่ต้องอ่านก่อนถึงกำหนดยื่นภาษีปีหน้าเพราะคุณอาจต้องเสีย ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง

บทความนี้จึงอยากพามาทำความเข้าใจแบบง่าย ๆ กันค่ะว่าภาษีนี้คืออะไร ใครต้องจ่าย จ่ายเท่าไหร่ แล้วจ่ายเมื่อไหร่ หรือมีวิธียกเว้นหรือลดหย่อนยังไงบ้าง และมีอะไรบ้างที่เจ้าของที่ดินควรรู้ เพื่อให้วางแผนได้ทัน ไม่ต้องมานั่งลุ้นตอนใบแจ้งประเมินภาษีมาถึงหน้าบ้าน พร้อมแล้วไปดูกันเลยว่าภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างจริง ๆ แล้วมันคืออะไรกันแน่ !? 

ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง เป็นภาษีที่ถูกนำมาใช้จัดเก็บแทนที่ภาษีโรงเรือนและภาษีบำรุงท้องที่ 

โดยเริ่มใช้บังคับตั้งแต่ปี 2563 เป็นต้นมา ซึ่งภาษีประเภทนี้เป็นภาษีที่เราต้องจ่ายให้แก่ ‘องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น’ หรือเรียกง่าย ๆ ว่าจ่ายให้กับเทศบาล หรือ อบต. ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ดูแลอยู่ในพื้นที่ซึ่งที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของเราตั้งอยู่นั่นเอง ไม่ได้จ่ายให้กรมสรรพากรนะคะ 

ใครมีหน้าที่ต้องเสียภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง 

ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างนี้จัดเก็บจากทั้งบุคคลธรรมดาและนิติบุคคลที่เป็น “เจ้าของกรรมสิทธิ์” ในที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง หรือ “ผู้ที่ครอบครอง หรือใช้ประโยชน์ในที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของรัฐ” (มาตรา 5)

หมายความว่า คุณจะมีหน้าที่เสียภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างตามกฎหมายนี้หรือไม่นั้น ขึ้นอยู่กับว่าคุณมีกรรมสิทธิ์ หรือมีสิทธิครอบครองหรือไม่นั่นเอง 

โดยผู้ที่มีหน้าที่ต้องเสียภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างในแต่ละปีจะเป็นใคร ต้องพิจารณาดูว่า ‘ใครเป็นผู้ที่มีชื่อเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ หรือเป็นผู้มีสิทธิครอบครองที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างในวันที่ 1 มกราคม ของแต่ละปี’ เป็นหลัก (มาตรา 9)

ยกตัวอย่าง เช่น 

หากในวันที่ 1มกราคม 68 นาย ก. เป็นผู้มีกรรมสิทธิ์ในที่ดินแปลง A. แม้ต่อมาตอนปีสิ้นจะทำการโอนขายที่ดินแปลงดังกล่าวให้ผู้อื่นไป แต่ภาษีที่ดินในปี 68 นั้นยังคงเป็นภาระหน้าที่ของนาย ก. อยู่ เพราะในวันที่ 1 มกราคมของปีภาษีนี้เจ้าของกรรมสิทธิ์คือนาย ก. นั่นเอง 

ส่วนในกรณีที่ที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างใดมีผู้ถือกรรมสิทธิ์ร่วมกันอยู่นั้น ภาระภาษีในกรณีดังกล่าวเจ้าของกรรมสิทธิ์ทุกคนก็มีหน้าที่ต้องรับผิดชอบร่วมกันค่ะ 

โดยภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างนั้นมีวิธีการคำนวณ ดังนี้ 

สูตรในการคำนวณ

มูลค่าที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง – มูลค่าของฐานภาษีที่ได้รับยกเว้น = ฐานภาษี 

ฐานภาษี x อัตราภาษี = ค่าภาษีสุทธิที่ต้องจ่าย

ซึ่งมูลค่าที่ดินและสิ่งปลูกสร้างนั้น โดยส่วนใหญ่จะต้องยึดตาม ‘ราคาประเมินที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของกรมธนารักษ์ หรือกรมที่ดิน’ เป็นหลัก 

ส่วนมูลค่าของฐานภาษีที่ได้รับยกเว้น และอัตราภาษีนั้นจะแตกต่างกันไปตามประเภทของการใช้ประโยชน์ในที่ดิน ซึ่งจะกล่าวโดยละเอียดต่อไปในหัวข้อถัดลงมา 

💬  อ่านกระทู้คำตอบจากทนาย (Q&A) 

• Q: ปัญหาการเก็บภาษีที่ดินแพง
• Q: โดนเรียกเก็บภาษีที่ดิน ที่โดนยึดทรัพย์ไปแล้ว

ประเภทของการใช้ประโยชน์ในที่ดิน 

ที่ดินและสิ่งปลูกสร้างที่จะต้องเสียภาษีตามกฎหมายนี้ หมายความถึง ที่ดินและรวมถึงโรงเรือน อาคาร ตึก หรือสิ่งปลูกสร้างอย่างอื่น ๆ ที่คนเข้าไปอยู่อาศัยใช้สอยได้(มาตรา 5) อาทิเช่น คอนโดอาคารชุด อาคารพาณิชย์ ทาวน์โฮม ทาวน์เฮ้าส์ เป็นต้น

โดยในการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างนั้น ใช้วิธีการจัดเก็บตามประเภทของการใช้ประโยชน์ในที่ดิน เป็นหลัก 

หมายความว่า ที่ดินและสิ่งปลูกสร้างที่ถูกใช้งานหรือใช้ประโยชน์ต่างกัน ก็จะเสียภาษีไม่เท่ากันนั่นเองค่ะ เพราะหลักคิดของการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างนี้มีขึ้นเพื่อสนับสนุนหรือส่งเสริมให้ผู้คนใช้สอยและทำประโยชน์ในที่ดินให้มากที่สุด เพื่อพัฒนาท้องถิ่นและชุมชนรอบข้าง และลดการปล่อยให้ที่ดินถูกปล่อยทิ้งร้างโดยไม่ได้รับการดูแลหรือใช้ทำมาหากิน

ซึ่งประเภทของการใช้ประโยชน์ในที่ดินและสิ่งปลูกสร้างตามกฎหมาย (มาตรา 37) 

แบ่งออกได้เป็น 4 ประเภทหลัก ดังต่อไปนี้

1. ที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างที่ถูกใช้ในการประกอบเกษตรกรรม

โดยที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างใดจะถือเป็นที่ดินเกษตรในมุมของกฎหมายนั้น ต้องพิจารณาตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนดไว้ 

ยกตัวอย่างเช่น 

ที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างดังกล่าวต้องถูกใช้ในการทำนา ทำไร่ ทำสวน เลี้ยงสัตว์ หรืออื่น ๆ ตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กฎกระทรวงประกาศกำหนด อาทิเช่น อาจจะต้องไปดูจำนวนพืชเกษตรที่มีการปลูก หรือจำนวนสัตว์ที่ถูกเลี้ยงอยู่ในที่ดินดังกล่าวว่าเป็นไปตามเงื่อนไขหรือไม่ หรือ อาจต้องทำการพิจารณาดูจากการขึ้นทะเบียนในที่ดินตามกฎหมาย 

เช่น ในกรณีที่เจ้าของเป็นบุคคลธรรมดา ที่ดินดังกล่าวจะถือเป็นที่ดินเกษตรได้นั้น ผู้เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองต้องขึ้นทะเบียนเป็นเกษตรกร แต่ในกรณีที่เจ้าของที่ดินเป็นบริษัทหรือนิติบุคคล ที่ดินดังกล่าวจะถือเป็นที่ดินเกษตรก็ต่อเมื่อบริษัทหรือนิติบุคคลนั้นขึ้นทะเบียนว่าทำเกษตรกรรม^[1] เป็นต้น 

2. ที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างที่ถูกใช้เป็นที่อยู่อาศัย

ยกตัวอย่างเช่น บ้านที่เราใช้อยู่อาศัยเอง และรวมถึงที่ที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างต่าง ๆ ที่มีการปล่อยให้ผู้อื่นเช่าเป็นรายเดือนด้วย และต้องเข้าลักษณะการอยู่อาศัยเป็นปกติธุระด้วยนะคะ^[2] (ตัวอย่างเช่น กรณีโรงแรมจะไม่ถือเป็นที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างที่ถูกใช้เป็นที่อยู่อาศัย  เพราะถือเป็นการประกอบธุรกิจ)

3. ที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างที่ถูกใช้ประโยชน์อื่น ๆ

กล่าวคือ ที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างที่ถูกใช้ประโยชน์อย่างอื่น ๆ นอกจาก 2 ประเภทข้างต้น เช่น ใช้เป็นที่ประกอบธุรกิจ หรือประกอบกิจการฯ เป็นต้น

4. ที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างที่ถูกทิ้งไว้ให้รกร้างว่างเปล่า

กล่าวคือ ที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างที่ไม่ได้ถูกใช้ทำประโยชน์ใด ๆ 

📖 อ่านบทความที่เกี่ยวข้อง

• โฉนดที่ดินมีกี่ประเภท และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
• ที่ดินของเราแต่มีคนอื่นมาใช้งาน ควรอ่านบทความนี้!

ข้อสังเกตที่ควรรู้คือ 

ในกรณีที่ที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างใดถูกใช้ประโยชน์หรือถูกใช้งานในหลายรูปแบบ เช่น อาคารหลังหนึ่ง ชั้นแรกถูกใช้เป็นสำนักงาน หรือออฟฟิศ ชั้นที่ 2-3ถูกใช้เป็นที่อยู่อาศัย กรณีนี้การคิดภาษีก็จะต้องคิดเฉลี่ยตามสัดส่วนและรูปแบบการใช้งานค่ะ (มาตรา 38)

⭐️ ปรึกษาทนายเบื้องต้นฟรี ง่ายๆผ่านทาง Free Q&A โดยไม่จำเป็นต้องระบุตัวตน

มูลค่าของฐานภาษีที่ได้รับยกเว้น ตามประเภทของที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง

กล่าวคือ มีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างบางประเภทที่กฎหมายกำหนดมูลค่ายกเว้นไว้ให้ 

หมายความว่า เจ้าของกรรมสิทธิ์ หรือผู้มีหน้าที่เสียภาษีในที่ดินและสิ่งปลูกสร้างดังกล่าว สามารถนำมูลค่ายกเว้นนี้ไปหักออกจากราคาประเมินได้ ส่งผลให้ฐานภาษีลดลง ผลลัพธ์สุดท้ายคือภาษีก็จะลดลงด้วยนั่นเองค่ะ ซึ่งมูลค่ายกเว้นแบ่งตามประเภทการใช้งานที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ดังต่อไปนี้ 

1. มูลค่ายกเว้นกรณีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างที่ใช้ในการเกษตร

 เป็นการยกเว้นในกรณีที่บุคคลธรรมดาใช้ที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างเพื่อทำการเกษตร กรณีเช่นนี้จะได้รับการยกเว้นภาษีสำหรับมูลค่าทรัพย์สินรวมไม่เกิน 50 ล้านบาท ต่อหนึ่งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ที่ทรัพย์สินนั้นตั้งอยู่ (มาตรา 40)

ยกตัวอย่าง

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนขึ้น เช่น นาย ข. มีที่ดิน 3 แปลง ในจังหวัดเชียงใหม่ มูลค่ารวม 100 ล้านบาท โดยที่ดินทั้งหมดถูกใช้ทำการเกษตร กรณีนี้ในการคำนวณภาษีที่ดิน นาย ข. สามารถเอามูลค่ายกเว้น กล่าวคือ 50 ล้านบาท มาหักออกจากมูลค่าที่ดินได้ ทำให้ฐานภาษีลดลงไปเหลือเพียง 50 ล้านบาทนั่นเองค่ะ หรือ 

นาย ค. มีที่ดิน 1 แปลง ในจังหวัดเชียงใหม่ มูลค่ารวม 20 ล้านบาท โดยที่ดินทั้งหมดถูกใช้ทำการเกษตร กรณีนี้นาย ค. ก็ไม่ต้องเสียภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างสำหรับที่ดินแปลงนี้ เพราะมูลค่าของที่ดินไม่เกินกว่ามูลค่ายกเว้นนั่นเองค่ะ 

2. มูลค่ายกเว้นกรณีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างที่ใช้เพื่ออยู่อาศัย

เป็นการยกเว้นในกรณีที่ที่ดินและสิ่งปลูกสร้างถูกใช้ไปเพื่อการอยู่อาศัย (มาตรา 41) ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 กรณีหลัก กล่าวคือ

• กรณีเป็นทั้งเจ้าของบ้านและเจ้าของที่ดิน

หมายถึง กรณีที่บุคคลธรรมดาเป็นเจ้าของทั้งที่ดินและสิ่งปลูกสร้างซึ่งใช้เป็นที่อยู่อาศัยของตนเอง โดยเป็นผู้ที่มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน ณ วันที่ 1 มกราคมของปีภาษี (ไม่จำเป็นต้องเป็นเจ้าบ้าน แค่มีชื่อก็พอค่ะ) ในกรณีนี้จะได้รับยกเว้นภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง สำหรับทรัพย์สินรวมไม่เกินกว่า 50 ล้านบาท หรือพูดง่าย ๆ ว่า ถ้าเรามีบ้านพร้อมที่ดินที่เราอยู่เอง และมูลค่ารวมของมันไม่เกิน 50 ล้านบาท เราก็จะไม่ต้องเสียภาษีที่ดินในส่วนนี้เลยค่ะ 

• กรณีเป็นเจ้าของบ้าน แต่ไม่ได้เป็นเจ้าของที่ดิน

หมายถึง กรณีที่บุคคลธรรมดาเป็นเจ้าของเฉพาะสิ่งปลูกสร้างหรือบ้าน ซึ่งปลูกอยู่บ้านที่ดินของผู้อื่น และใช้บ้านหลังนั้นเป็นที่อยู่อาศัย โดยมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน ณ วันที่ 1 มกราคมของปีภาษี (ไม่จำเป็นต้องเป็นเจ้าบ้าน แค่มีชื่อก็พอค่ะ) กรณีนี้จะได้รับยกเว้นภาษีเฉพาะมูลค่าของตัวบ้านหรือสิ่งปลูกสร้าง ในส่วนที่ไม่เกิน 10 ล้านบาท 

แต่อย่างไรก็ตามจะเห็นได้ว่าเงื่อนไขของการจะได้รับสิทธิยกเว้นข้อนึงคือ‘เจ้าของทรัพย์สินต้องมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านนั้น’ ดังนั้น สิทธิ์ยกเว้นนี้จะใช้ได้กับบ้านหลังเดียวเท่านั้น เพราะเราสามารถมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านได้เพียงที่เดียว นั่นหมายความว่า หากใครมีบ้านหลายหลัง มีคอนโดปล่อยเช่า หรือที่อยู่อาศัยอื่น ๆ ซึ่งตนไม่ได้มีชื่อในทะเบียนบ้าน บ้านและที่ดินเหล่านั้นก็จะถูกจัดเก็บภาษีโดยคิดตั้งแต่บาทแรกของราคาประเมินนั่นเองค่ะ

💬  Q: ภาษีที่ดินสิ่งปลูกสร้างเพื่อธุรกิจ เช่าที่ในห้างสรรพสินค้าต้องเสียกี่%?

อัตราภาษีตามประเภทของที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง

อย่างที่บอกไปแล้วในข้างต้นว่า ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างนั้นมีหลักคิดในการจัดเก็บเพื่อให้คนใช้ประโยชน์ในที่ดินให้มากที่สุด ดังนั้นจึงมีการแบ่งอัตราภาษีตามรูปแบบการใช้งานที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้าง ดังนี้

ตารางสรุปอัตราภาษีตาม “พระราชกฤษฎีกากำหนดอัตราภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2564” ซึ่งใช้บังคับตั้งแต่ ปีภาษี พ.ศ. 2565 เป็นต้นไป (จัดเรียงตามประเภทการใช้ประโยชน์ของที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง)

กำหนดเวลาการแจ้งและชำระภาษี

ในการเสียภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องจะทำการแจ้งและส่งแบบประเมินภาษีมาให้ผู้เสียภาษีภายในเดือนกุมภาพันธ์ (มาตรา 44) และผู้เสียภาษีต้องทำการชำระภาษีตามแบบแจ้งประเมินดังกล่าวภายในเดือนเมษายน (มาตรา 46)

โดยสถานที่ชำระภาษีนั้นแบ่งเป็นดังนี้ (มาตรา 49)

• สำหรับที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างในเขตเทศบาล → ชำระที่ สำนักงานเทศบาล
• สำหรับที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างในเขตองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) → ชำระที่ ที่ทำการอบต.
• สำหรับที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างในเขตกรุงเทพมหานคร → ชำระที่ สำนักงานเขต
• สำหรับที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างในเขตเมืองพัทยา → ชำระที่ ศาลาว่าการเมืองพัทยา
• สำหรับที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างในเขตองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่น ๆ → ชำระที่ที่ทำการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้น

⚖️ อ่านเพิ่มเติม พระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2563

ข้อควรรู้ก่อนเสียภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง

1. กรณีมีบ้าน/คอนโดหลายหลัง ที่อยู่อาศัยหลังหลักเท่านั้นที่จะได้รับสิทธิยกเว้นภาษี ในมูลค่าไม่เกินกว่า 50 ล้านบาทแรก ส่วนหลังต่อ ๆ ไป แม้ว่าจะมีราคาไม่เกิน 50 ล้านก็ต้องเสียภาษีตามกฎหมายนี้นะคะ ดังนั้นหากใครที่มีบ้านหลาย ๆ หลัง แนะนำให้ใช้หลังที่มูลค่ามากที่สุดเป็นหลังหลัก โดยการเอาชื่อเราไปใส่ไว้ในทะเบียนบ้านหลังนั้นเพื่อใช้สิทธิประโยชน์ค่ะ 
2. มูลค่าของที่ดินและสิ่งปลูกสร้างที่จะนำมาใช้เป็นฐานภาษีนั้น ไม่ได้ใช้ราคาขายหรือราคาในท้องตลาดที่แท้จริงมาคำนวณ แต่จะใช้ราคาประเมินจากทางราชการ (ซึ่งมักเป็นราคาเดียวกับกรมที่ดิน) มาคำนวณภาษี โดยในแต่ละปีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะทำการประกาศราคาประเมินของทรัพย์สินที่อยู่ในพื้นที่ของตนไว้ ณ สำนักงาน หรือที่ทำการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รวมถึงเว็บไซต์ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นด้วย ซึ่งจะทำการประกาศก่อนวันที่ 1 กุมภาพันธ์ของปีนั้น ๆ 
3. กรณีที่ที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างมีเจ้าของกรรมสิทธิ์ร่วมกันหลายคน ใบแจ้งการประเมินค่าภาษีที่ดินจะถูกส่งไปยังเจ้าของทุกคนพร้อมกัน โดยมีข้อความในแต่ละฉบับก็เหมือนกัน ซึ่งหลายคนอาจเข้าใจผิดว่าตนเองต้องจ่ายภาษีเต็มจำนวนตามที่ปรากฏในใบแจ้ง แต่จริง ๆ แล้ว จำนวนเงินที่แจ้งนั้นเป็นค่าภาษีรวมของที่ดินแปลงนั้น ซึ่งเจ้าของทุกคนต้องรับผิดชอบร่วมกัน ดังนั้น สิ่งที่ถูกต้องคือเจ้าของกรรมสิทธิ์ร่วมควรตกลงกันว่าจะแบ่งภาระค่าภาษีอย่างไร ใครจ่ายเท่าไหร่ ซึ่งเป็นข้อตกลงระหว่างเจ้าของทั้งหมด ไม่ใช่ว่าแต่ละคนต้องจ่ายเต็มตามใบแจ้งแยกคนเดียวค่ะ

📖 อ่านบทความที่เกี่ยวข้อง

• กฎหมายที่ดินว่างเปล่าปี 2025 ปล่อยไว้ต้องเสียภาษีจริงหรือ? เจ้าของที่ดินต้องรู้!
• คัดค้านการรังวัดที่ดินแบบถูกกฎหมาย
• กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการขุดที่ดินและถมที่ดิน

ส่งท้าย

ท้ายที่สุดนี้แม้เรื่องภาษีจะฟังดูเป็นทางการและซับซ้อน แต่ก็เป็นเรื่องที่แฝงอยู่ในชีวิตประจำวันของเราทุกคนจริง ๆ แม้กระทั่งบ้านที่เราอยู่อาศัย ดังนั้นถ้าเราเข้าใจพื้นฐาน รู้กติกา และรู้วิธีจัดการภาษีอย่างถูกต้อง ทุกอย่างก็สามารถเป็นเรื่องง่ายและจัดการได้ไม่ยากเลยค่ะ แล้วเจอกันในบทความต่อไปค่ะ กับเคล็ดลับและข้อมูลที่ทำให้ชีวิตและภาษีของคุณง่ายขึ้น !

📢 หากคุณกำลังมองหาคำแนะนำเกี่ยวกับภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง หรือต้องการปรึกษาปัญหากฎหมายอื่นๆ ติดต่อทนาย กว่า 700 คนทั่วประเทศผ่านเว็บไซต์ได้เลย 

^[1] ประกาศกระทรวงการคลังและกระทรวงมหาดไทย เรื่อง หลักเกณฑ์การใช้ประโยชน์ในการประกอบเกษตรกรรม. 

^[2] ประกาศกระทรวงการคลังและกระทรวงมหาดไทย เรื่อง หลักเกณฑ์การใช้ประโยชน์เป็นที่อยู่อาศัย.